TRABZON

media type="custom" key="9595900" width="652" height="652" align="left" media type="custom" key="9538642" width="120" height="120" align="right"

media type="custom" key="9613834" width="243" height="243"media type="custom" key="9613886" width="226" height="226"

media type="custom" key="9613812" width="149" height="149"



Kent merkezi kuzeyde denizden, güneyde Boztepe’nin üzerine kadar düzgün olmayan teraslar halinde yükselir. Değirmendere, Kuzgundere (ya da Tabakhane) ve Zağnos dereleri yerleşimi güneyden kuzeye derin boğazlarla bölmüştür. Tabakhane ve Zağnos dereleri arasında kalan ve düzgün olmayan yüksek bir masa formundaki alan üzerinde, kentin bilinen eneski yerleşim kalıntıları tespit edilmiştir. İşte bu nedenle Trabzon adının eski Grekçe masa ya da trapez/yamuk biçimi karşılığı olarak “trapezos” kelimesinden geldiği görüşü ağırlık kazanmaktadır. Trabzon adına, Trapezos olarak ilk kez, Yunanlı komutan Kesnophon tarafından kaleme alınan, M.Ö. 4. Yüzyılda geçen olayların anlatıldığı “Anabasis” adlı antik kaynakta rastlanmaktadır. İyon kökenli Miletoslular Batı Anadolu’dan sonra M.Ö. 7. Yüzyılda Karadeniz’e de gelerek kıyılarda koloni kentleri kurmuşlardır. Trabzon da, merkezi Sinop olan bu kolonilerin arasında sayılmaktadır ve birçok araştırmacı, kentin ilk kuruluşu olarak bu dönemi göstermektedir. Oysa Kolkhlar, Driller, Makronlar gibi yerli kavimler Trabzon civarında çok daha önceden beri yaşamaktaydılar. Aynı yüzyılda Karadeniz Bölgesi Kafkasya’dan gelen Kimmerler ve onların ardından İskitlerin akınlarına uğramıştır. Ancak bu akımların kolonilerin kuruluşundan önce mi yoksa sonra mı olduğu konusu tartışmalıdır. M.Ö. 6. Yüzyılda ise Trabzon Perslerin egemenliğine girerek, Pont Kapadokyası adı verilen satraplık içinde kalmıştır. Makedonya Kralı Büyük İskender M.Ö. 334 yılında tüm Anadolu’da Pers hakimiyetine son vermiştir. İskender’in ani ölümünden sonra oluşan karışıklık sırasında Pont satrabı II. Ariantes’in oğlu Mithridates, yerli halkın desteğiyle Karadeniz’de Pontus Devletini kurmuştur. Trabzon, M.Ö. 280 yılında merkezi Amasya olan Pontus devletinin sınırları içinde kalmıştır. M.Ö. I. Yüzyılda batıda güçlenen Romalılar Anadolu’yu da işgal etmeye başlamışlardır. Roma kralı Pompeius’un Pontus Kralı V. Mithridates’i Kelkit vadisinde bozguna uğratması üzerine Pontus Krallığı dağılmıştır. Böylece Trabzon, M.Ö. 66 yılında Roma yönetimine girmiştir. Roma’da Avgustus’la birlikte M.Ö. 27 yılındanitibaren imparatorluk dönemi başlamıştır. Avgustus’un idari düzenlemesi sonucu Trabzon, Pontus Polemoniacus adı verilen vasallık içinde yer almış, İmparator Tiberius zamanında (M.S. 14-37), diğer bir idare bölüm olan Kapadokya Eyaleti sınırları içinde kalmıştır. İmparator Nero döneminde ise (54-68) serbest kent olma ayrıcalığına kavuşturulmuştur. Trabzon bu dönemde “ünlü” ve “zengin” kent tanımlamasıyla tarihçilerin kitaplarında yer alır. Roma İmparatorluğunun doğu sınırının savunmasına önem veren Vespasian zamanında (69-79) Trabzon, Kapadokya -Galatya Eyaletine dahil edilmiştir. Ünlü Roma İmparatoru Hadrian Döneminde (117-138) tüm imparatorlukta olduğu gibi Trabzon’da da önemli imar etkinliklerinde bulunulmuş, birçok dini ve askeri binalar ile yollar, su kemerleri ve yakın zamana kadar kalıntıları görülebilen yapay bir liman inşa edilmiştir Hadrian’dan sonra Trabzon’un parlak dönemi sona ermiş, 244 yılında para basma yetkisi elinden alınmıştır. Roma Döneminde basılan Trabzon sikkelerinin ön yüzlerindeRoma İmparatorlarının büstü olmakla birlikte, arka yüzlerinde Pontus Krallığı döneminden beri süregelen kendi mitolojik figürlerine yer verilmiş ve Grekçe yazı kullanılmıştır. Trabzon, 276 yılında tüm Doğu Karadeniz Bölgesine akınlar yapan Gotların saldırısına uğramış, bu saldırıda tüm kent yakılıp yıkılmıştır. Roma İmparatorluğunun son dönemlerinde 4. Yüzyılın başında Diocletian Maximian, Constantinius ve Galerius’tan oluşan dörtlü idare zamanında Trabzon’da yeniden bir takım imar etkinliklerinde bulunulduğunu Trabzon Müzesindeki Latince bir kitabeden anlıyoruz. Roma İmparatorluğu 395 yılında ikiye ayrılınca Trabzon, merkezi İstanbul olan Doğu Roma / Bizans İmparatorluğunun sınırları içinde kalmıştır. Bizans İmparatoru Justinianus (527-564) Trabzon’da kent surlarını restore ettirerek yeni bir imar etkinliğini başlatmıştır. Heraclius zamanında (610-641) imparatorluk askeri bölgelere ayrılmaya başlanmış, Trabzon, Teophilos zamanında (829-842) kurulan Khaldia Temasının merkezi olmuştur. Müslüman Araplar 8. Yüzyılın başlarından itibaren Anadolu’ya düzenledikleri baskınlarda Doğu Karadeniz ve Trabzon’a gelmişlerdir. Bizans İmparatorluğunun 1204 de IV. Haçlı seferleriyle gelen Latinlerin eline geçmesi üzerine, imparator I. Andronikos Komnenos’un İstanbul’dan kaçan torunları Alexios ve David, Gürcü Kraliçesi Tamara’nın da yardımıyla Trabzon’da 1204 yılında bağımsız olarak Komnenos Krallığını kurmuşlardır. Anadolu Selçukluları ile evlilik bağı oluşturarak ve vergi ödeyerek siyasi varlıklarını sürdürebilen Komnenos Krallığı, I. Manuel Komnenos zamanında (1238-1265) en parlak dönemini yaşamıştır. Gümüşhane’deki gümüş madenlerinin etkisiyle de ekonomik olarak güçlenen Manuel I’in sikkeleri üzerinde “en mutlu” ünvanı yer almaktadır. I. Bayezid’in 1398 de Samsun yöresini almasından sonra Trabzon Komnenos Krallığı Osmanlı Devletine yıllık vergi ödemek zorunda bırakılmıştır. David Komnenos, iktidarı döneminde (1458-1461) vergi ödemeyi durdurarak, önceden ödediklerini de Akkoyunlu Devleti Sultanı Uzun Hasan aracılığıyla geri istemiş, Osmanlılara karşı Avrupa’daki büyük devletlere ittifak önerisinde bulunmuştur. Bunun üzerine Fatih Sultan Mehmet’in öncülüğündeki Osmanlı Kuvvetleri Bölgeyi kuşatarak, 1461 yılında Trabzon’u ele geçirmiş ve Komnenosların egemenliğine son vermiştir. Trabzon, Osmanlı Döneminde önce eyalet ve sancak olarak şehzade ve mutasarrıflar tarafından idare edilmiştir. İlk sancak beyi Hızır Bey’dir. 1470 yılında sancak beyliği küçük yaşta Şehzade Abdullah’a verilmiş; Abdullah, annesi Şirin Hatunla birlikte 1479 yılına kadar Trabzon’da yaşamıştır. Yavuz Sultan Selim de şehzadeliği sırasında (1491-1512) Trabzon’da Sancak Beyi olarak bulunmuş, sonradan Kanuni ünvanı alacak olan oğlu Sultan Süleyman burada doğmuştur. Trabzon 16. yüzyılda, merkezi Batum olan Lazistan Sancağı ile birleştirilerek eyalete dönüştürülmüş ve bu yeni idari birimin merkezi olmuştur. 1867 yılında Trabzon’da büyük bir yangın çıkmış, bir çok kamu binası da bu sırada yanmış ve kent daha sonra yeniden düzenlenmiştir. 1868 yılında vilayet olmuş, merkez sancağı dışında Lazistan, Gümüşhane, Canik Sancakları da buraya bağlanmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında, Ruslar Trabzon’a saldırır (14 Nisan 1916). Trabzonlulardan oluşan vurucu güçler (Milis), bu saldırı sırasında gerilla savaşı verirler. Bu sıralarda, cepheye gönderilmek üzere Hamidiye Zırhlısının desteğinde Trabzon Limanına gelen cephane Trabzonlu gençlerce büyük bir heyecan içinde boşaltılıp Maçka’ya taşınır. Çaykara’da Sultan Murat Yaylasında (10 Haziran 1916), Of’ta Baltacı, Arsin’de Yanbolu Derelerinde Ruslara karşı başarılı savaşlar verilmiş, ancak o yıllardaki koşullar altında düşmanın Trabzon’a girmesine engel olunamaz ve Ruslar 14 Nisan l916 yılında Trabzon’a girer. Rusların Trabzon’da kaldığı bir yıl, on ay, on günlük süre içinde özellikle Rumlar ve Ermeniler, yerli halka büyük işkenceler yaparlar; sayısız insan öldürürler. 1917′de Rusya’da “Bolşevik Devrimi” olur, Çarlık Yönetimi yıkılır. Bunun üzerine Rus ordusunda büyük bir panik başlar. Bu Rusların Trabzon’dan çekilmesine de yol açar. Öte yandan, batıdan doğuya doğru kayan ve Karadağ’da toplanan Türk Çeteleri, Akçaabat’a inerek Yüzbaşı Kahraman Bey’in komutasında üç koldan Trabzon’a doğru yürürler ve 24 Şubat 1918 tarihinde Trabzon’a girer. Ulu Önder Atatürk, Cumhuriyet döneminde Trabzon’a üç kez gelir; 1924, 1930 ve 1937 yıllarında, ilk geldikleri 15 Eylül 1924 günü, Trabzonlularca “ATATÜRK GÜNÜ” olarak kabul edilir ve bu kendisine bir telle bildirilir. ||
 * media type="custom" key="9532928" width="473" height="473"

HalkTrabzon halkı adet, yaşam tarzı , gelenek ve görenek bakımından kendine ve yöreye özgü özellikler taşımaktadır. Trabzonda çok çeşitli Türkmen boyları yaşamaktadır. Çepniler ise bölgede Şalpazarı ve Beşikdüzü ilçesinin Şalpazarına yakın köylerinde 29 kadar köyde yaşamakta olup en eski Türkmen geleneklerini hala sürdürmektedirler.Fatih zamanında Karamanoğullarından halkda Trabzon'a yerleştirilmişlerdir. Karamanoğulları Türkmenlerin( Oğuzların ) Avşar boyundandırlar.Evliya Çelebi Seyahatnamesinde; "Fâtih Sultan Mehmed Han Gazi (toprağı mis kokulu ve mekanı cennet olsun.) hazretleri bu kaleyi feth ettiğinde dört tarafında bulunan bölgelerden çeşitli insanları sürerek Trabzon’a nakl ettirip iskân ettirdi. Öyle imar oldu ki sanki insan deryası oldu. Halkının çoğunluğu Lazlardan oluşan insanlar topluluğudur." demektedir.Trabzon halkının fiziki özelliklerinden söz ederken de, "Beşinci iklimde bulunduğu için suyu ve havasının tatlılığından bütün halkı gezip eğlenmeye hevesli ve zevk ehli olup içmeye ve eğlenmeye düşkünlerdir. Gamsız ve aldırışsız zarif dostlar ve âşık kimseler olduklarından yüzlerinin renkleri kırmızımsıdır. Kadınlar kısmı Abaza, Gürcü ve Çerkes güzelleri olduklarından güzel erkek ve kız çocukları olur ki sanki her biri birer ay parçası ve güneş pençesidirler." diye tarif etmektedir.DilTrabzon halkı 16. yy içinde İslâmlaştıktan sonra anadilleri olan [|Pontusçayı] ve [|Lazcayı] bırakıp Türkçeye alışırken zorlanmışlardır.Özellikle Yunanca'da olmayan -b-, -d-, -g-, - ı- gibi harfleri çıkaramadıkları için Yunanca söylenişlerine uydurarak konuşmuşlardır. [|[7]] Sözgelimi **balık** kelimesindeki "b" ve "ı" sesleri [|Yunanca] 'da olmaması ve İslâm'ı yeni kabul etmiş olan Trabzonluların Türk dilini konuşamamsı nedeniyle bu kelimeyi Pontus Yunancası'na adapte ederek **paluk** olarak telâffuz ederler. Bununla beraber Trabzonda kesintisiz dört asırdan fazla süredir Türkçe konuşulmaktadır.Yerel halkın bir kısmının asıl dilli arkaik [|Rumcadır]. [|Pontus Rumcası][|Lazca], [|Gürcüce] , __ [|Rusça] __, [|Ermenice] ve [|Farsça] 'dan çok sayıda ödünç kelime içeren Trabzon ağzı Özellikle alışılmadık ünsüz değişimleri ile Anadolu Türkçesi'nden derin farklılıklar içermektedir. [|[8]][|Köprübaşı], [|Çaykara] , [|Maçka] , [|Tonya] , [|Of] , [|Dernekpazarı] yerleşimlerinde Rumcanın arkaik ögeler taşıyan yerel bir dialekti günümüzde de [|Müslümanlar] tarafından 50 civarında köyde 5,000 ile 80,000 kadar kişi tarafından konuşulmaya devam etmektedir. [|[9]] > */ k / > / g / katuk > gatuk > */ g / > / c / gelin > celun (Batı Trabzon) > */ c / > / ç / came > çame > */ k / > / ç / > öküz > öçüz (Merkez [|Çömlekçi] mahallesi, Doğu Trabzon)
 * / b / > / p / baluk > palu*/ d / > / t / dere > tere

Giyim-kuşamOsmanlı döneminde Samsun ile Batum arasında(sahil) geleneksel giyim (Laz kıyafeti olarak da bilinir) şöyledir:* **Erkek:** Başta iki ucu üzerinden sarık gibi dolanarak uzun kulaklı bir düğümle bağlanan ve kukula adı verilen siyah başlık. Üstte beyaz mintan ve üzerine siyah aba yelek. Altta bacak arası körüklü bacak kısmı dar [|zipka] adı verilen siyah şalvar.* **Kadın (köylü):** İçte kamis adı verilen yakasız [|Trabzon bezinden] gömlek, başta keşan peştemal, alltta etek veya [|üçetek] elbise ( [|zibun] )bele bağlanan ve rengi yöreden yöreye değişen [|peştemal] (fota. Üstte fermene veya kadife adı verilen yelek.* **Kadın (şehirli, kasabalı):** Başta [|tepelik], Tapla, Koursi, hotoz adı verilen gümüş ya da altın sırmalı yuvarlak tepelik. İçte [|kamis] , üzerine zibun (üçetek) belde peştemal, [|lahor] veya [|trablus]. Köylü ya da şehirli olsun Trabzon kadını (Rize ve Artvin sahilinde yaşayan Lazlar gibi) kesinlikle şalvar giymemektedir. Tek istisna Şalpazarı bölgesinde olup Çepni kadınları [|şalvar] giymekte ve ucu püsküllü kırmızı ya da pembe belbağı takmaktadır. Müzik ve Halk oyunlarıTrabzon bölgesinin geleneksel çalgıları şimşir [|kaval], [|kemençe] , [|davul] - [|zurna] ve yörede [|zimpona] , [|dankiyo] adlarıyla da bilinen [|tulumdur]. Sayısız çeşidi olup kadın ve erkekler tarafından toplu oynanılan geleneksel dansların adı ise [|horondur]. [|kolbastı] oyunu 1930 yılında Trabzon'un Faroz mahallesinde başlamıştır. Farozlu balıkçıların kendi aralarında oynadığı bir oyundur.Kültürel YaşamTrabzon ilinde tiyatro etkinlikleri [|Trabzon Belediye Tiyatrosu] ve [|Trabzon Devlet Tiyatrosu] tarafından yürütülmektedir.Halk eğitim merkezlerinde amatörce tiyatro, müzik ve halk oyunları çalışmaları yapılmaktadır. Müzik alanında çalışmalar yapan [|Devlet Klasik Türk Müziği Topluluğu] 'nun yanı sıra karikatür ve resim çalışmaları Belediye Sergi Salonu'nda sergilenmektedir.

Tarihi-Turistik Yerler

Roma İmparatorluğu ve Osmanlı döneminde eyalet merkezi olmuş, Ortaçağ'da bir Rum imparatorluğuna başkentlik yapmış kent doğal güzelliklerinin yanı sıra pek çok tarihi yapıyı barındırmaktadır. Bunların en önemlileri:
 * Manastırlar: [|Sümela Manastırı], [|Ayasofya] müzesi, [|Kaymaklı Manastırı] (Amenapırgiç Ermeni Kilisesi), Kızlar (Panagia Theoskepastos) Manastırı, Gregorios Peristera (Hızır İlyas)Manastırı, Kızlar (Panagia Kerameste) Manastırı, [|Vazelon] Manastırı,
 * Hagaios Savas (Maşatlık) Kaya Kiliseleri,
 * Kiliseler ve Camiler: Hagia Anna (Küçük Ayvasil), Sotha (St. John)K, Hagios Theodoros, Hagios Konstantinos, Hagios Khristophoras, Hagios Kiryaki, Santa Maria, Hagios Mikhail, Panagia Tzita, Fatih (Panagia Khrysokephalos), Yeni Cuma ( [|Hagios Eugenios] ), Nakip (Hagios Andreas Kilisesi), Hüsnü Köktuğ (Hagios Eleutherios), İskender Paşa Camii, Semerciler, Çarşı Camii, [|Gülbahar Hatun] Camii, Trabzon valiliği ve Valievi.
 * Konaklar: [Atatürk Köşkü] [|Memiş Ağa Konağı] (Sürmene), [|Çakıroğlu İsmail Ağa Konağı] (Of), [|Çakıroğlu Hasan Ağa Konağı], [|Karamollaoğlu Topal Mustafa Evi] (Araklı)
 * Araklı ilçesine bağlı Konakönü mahallesindede birçok tarihi yapı bulunmaktadır. Bu yapılar Rus işgaline tanıklık etmekle birlikte çok eski zamanlarında izlerini taşımaktadır.
 * Hamamlar: Sekiz Direkli Hamam,Fatih Hamamı, İskender Paşa Hamamı,Çifte Hamam, Hacı Arif Hamamı, Alaca Hamam, Tophane Hamamı [|[10]]
 * Osmanlı Dönemi Diğer Eserleri: Soğuk Çeşme, Bedesten, Sufi Ali Bey kitabesi,Sur Kitabesi, Kabak Meydan Şadırvanı,Ortahisar Muvakkithanesi,Çarşı Camii Muvakkithanesi,Askeri Hastahane,Seyyidi Hacı Mehmed Çeşmesi,İskender Paşa Çeşmesi ,Kethüdazade Hacı Emin Ağa Çeşmesi,Manastır Çeşmesi,Abdullah Paşa Çeşmesi,Hafız Muhammed Çeşmesi,Abdulhamid liman Çeşmesi

=YÖRESEL YEMEKLERİ VE TAKILARI=

Hamsi, mısır unu ve karalahana diğer illerinde olduğu gibi Trabzon'da da beslenmenin temelini oluşturur. Minzi denilen çökelek benzeripeynir, hemen her öğün yenir. Daha çok Vakfıkebir ilçesinde üretilen Trabzon yağı yurt çapında ünlüdür. Mısır ekmeği, peynirli,minzili, yumurtalı, kabaklı, yağlı pide, hamsiliekmek, cumur denilen pide, en ünlü yöresel yemeklerdendir. Sabah kahvaltıları kimi yörelerde trima denilen un çorbası ve yağda kızartılan ekmek parçalarıyla yapılır. Genellikle öğleyin yenilen kuymak yörenin en sevilen yemekleri arasındadır. Kuymak yapmak için mısır ununa su katılır ve bulamaç kıvamına gelinceye değin kaynatılır. İçine isteğe göre dilimlenmiş peynir, minzi, süt, haşlanmış ısırgan otu konularak pişirilir. Kuskusu andıran çimdik makarnası da oldukça yaygın bir yemektir. Mısır, sütlü kabak, karalahana, balık çorbası da akşam yemekleri arasındadır. Karalahana yığması da yörenin ilginç yemeklerindendir: İnce ince doğranan lahana tuzlanarak 15-20 dakika suda haşlanır, sonra süzülür. Ayrı birkapta soğan, salça ve kıyma kavrulur. Önceden pişirilen kuru fasülye ve lahananın içine bir çay bardağı pirinç eklenerek bir arada pişirilir. Hamsidenyapılan buğulama, pilav, dolma,haşlama, tava yöre mutfağının vazgeçilmez yemeklerindendir. Hamsi kayganası, hamsi kuşu denen köfte, turşu, turşu kavurması özellikle kış aylarında tercih edilir. Yörede tomara denen ya bani bir bitkiden salata ve turşu yapılır. Sıkılarak suyu süzülen turşular, suda haşlanır, tereyağında kavrulur. Üstüne minzi eklenir. Huliya'nı yapılışı da buna benzer. Yabanibitkilerden hamuçera (dağ çileği), lifor (böğürtlen), mora (ahududu), ahlat (yabanarmudu), karayemiş(kirazı andırır, daha az tatlıdır), çakal eriği (ekşi dağ eriği) en sevilen meyvelerdir.

=TRABZON GÖRSELLER=

media type="custom" key="9532906" width="502" height="502" **TRABZONSPOR**



[|I. Dünya Savaşı] 'nın ardından [|Trabzon] 'da futbolun gelişmeye başladığı 1920'li yıllarda kentteki liseler altyapı görevini görürken, 1921'de kurulan [|İdmanocağı] ve 1924'te kurulan [|İdmangücü] şehrin en sevilen iki kulübü oldu. Bu iki kulüp arasındaki çekişme Trabzonspor kurulana dek sürdü. 1965'deki [|Türkiye Kupası] maçında İdmanocağı'nın, [|İstanbul] 'da [|Beşiktaş] 'ı 1-0 yenerek elediği maçın öncesi. 1962-63 futbol döneminde, zamanın [|Türkiye Futbol Federasyonu] Başkanı [|Orhan Şeref Apak], Türkiye liglerini güçlendirmek ve futbolu tüm yurda yaymak amacıyla "Ulusal Lig"lerin kurulmasına ve bu yapının il takımlarıyla desteklenmesine karar verdi. Ancak, Trabzon'da süregelen İdmanocağı-İdmangücü çekişmesi, bu iki takımın birlikte olabileceği bir yapının oluşmasını oldukça güç duruma getirdi. Yapılan görüşmelere rağmen; bu iki takım birleşmeye, aynı renk ve ülkü altında mücadele etmeye uzun süre yanaşmadı. Görüşmelerdeki görüş ayrılıklarının kavga boyutuna geldiği, adli soruşturmaların açıldığı toplantılar oldu. İdmanocağı birleşmeye yanaşmayınca 21 Haziran 1966'da İdmangücü, Martıspor ve Karadenizgücü takımları birleşerek sarı-kırmızı renklerle "Trabzonspor Gençlik Kulübü"nü kurdu. [|[] Bu takımın başkanlığını [|Ali Osman Ulusoy] üstlendi. Ancak takımın ismi resmî kayıtlara "Trabzonspor 1966" olarak geçti. "Trabzonspor 1966" [|İkinci Lig Beyaz Grup] 'a alındı. Buradaki ilk yılında 10'ar galibiyet, beraberlik ve yenilgi alan Trabzonspor 1966; İdmanocağı'nın [|Danıştay] 'a açtığı dava sonucu fesh edildi ve yeniden genel kurula gidildi. Bu genel kurulda takımın liglere katılabilmesi için adını "Trabzonspor" olarak değiştirmesi gerekiyordu. Federasyonun verdiği sürenin azalması ve Beden Terbiyesi Genel Müdürü [|Ulvi Yenal] 'ın birleşme olmazsa hem İdmangücü'nün hem de İdmanocağı'nın ulusal liglere alınmayacağını açıklanmasıyla bu iki kulüp daha somut adımlar atmak zorunda kaldı. Yapılan görüşmelerden sonra, 2 Ağustos 1967'de İdmanocağı'nın da katılımıyla Trabzonspor; İdmangücü, Martıspor ve Karadenizgücü ortaklığıyla birlikte resmen kuruldu ve İkinci Lig'e alındı.

Trabzonspor'un ilk kurmayları
Kuruluşundan itibaren uzun süre yalnızca futbol dalında etkinlik gösteren Trabzonspor'un ilk teknik direktörü [|Hayri Gür] oldu. Hayri Gür 1912'de [|Limni] 'de doğdu. Gerçek adı Hayrettin olmasına rağmen, Hayri adıyla tanındı. [|Yunanistan] ile [|Türkiye] arasında yapılan nüfus göçüyle birlikte [|İzmir] - [|Foça] 'ya yerleşti.Gür'ün babası; Limni'nin son [|belediye] başkanıydı. Gür İzmir'e geldikten sonra, liseyi öğretmen okulunda yatılı okuyup; [|Gazi Beden Eğitimi Bölümü] 'nden mezun oldu. [|Almanca] da öğrenen Gür; [|Trabzon] 'a öğretmen olarak atandı. Beden eğitimi öğretmenliğinin yanında [|müzik], [|Almanca] ve [|coğrafya] öğretmenliği de yaptı. [|[16]] [|Trabzon] 'a atanmadan önce 'de yapılan askeri bir tatbikatta, ödül kazandı. Ödülünü bizzat [|Atatürk] 'ün elinden aldı. Birçok spor dalıyla ilgilendi, Trabzon'da yerel futbol takımlarında ve Trabzonspor'da oynadı, [|teknik direktörlük] ve antrenörlük yapıp; Trabzonspor kurulduktan sonra takımın ilk teknik direktörü oldu. Gür, 2010 Nisan ayında 98 yaşındayken ölene dek; Trabzonspor'un en yaşlı divan kurulu üyesi unvanını taşıdı. Bu özelliği nedeniyle, ölmeden birkaç ay önce zamanın Trabzonspor teknik direktörü [|Şenol Güneş] onu evinde ziyaret etti. Gür'ün öldüğü hafta Trazonsporlular, Trabzonspor'un [|Beşiktaş] ile oynadığı maça kollarında siyah kurdele ile çıktı. Ölümünün ardından, [|Trabzon] - [|Pelitli] 'de yapılan ve [|Medical Park Trabzonspor] 'un maçlarını oynayacağı spor salonuna, onun adı verildi. Ayrıca Gür, Trabzonspor'un maçlarını oynadığı [|Hüseyin Avni Aker Stadı] 'nın adının belirlenmesini sağlayan kişi oldu. Stada ad vermek için valilikte yapılan toplantıda; stadın yapılması için önemli katkıları bulunan, zamanın [|Trabzon Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü] Asbaşkanı ve Trabzon'un ilk beden eğitimi öğretmeni [|Avni Aker] 'in adının stada verilmesini sağladı. Trabzonspor'un ilk başkanıysa, [|Ali Osman Ulusoy] oldu. Ulusoy, 1966'da kurulup [|Danıştay] kararıyla dağıtılan takımda başkan olsa da, genel kurul sonrasında kurulan takımda başkanlık görevini [|Rıfat Dedeoğlu] ile birlikte yürüttü. Ulusoy'un 1970'de başkanlığı bırakmasından sonra yeniden başkanlık görevine getirilen Dedeoğlu, bir süre de Trabzonspor Divan Kurulu Başkanlığı yaptı ve 6 Kasım 2004'te vefat etti.

Şamil Ekinci Müzesi
.     **Trabzonspor'un [|Urfa] 'da kazandığı ve [|Şamil Ekinci Müzesi] 'de sergilenen 2010 [|Ziraat Türkiye Kupası] .**

Müze bugünkü adına, 2008 yılında alınan bir kararla kavuştu. Daha önceden [|Sadri Şener Sosyal Tesisleri] 'nin arka kısmında hizmet veren [|müze], daha sonra Sadri Şener Sosyal Tesisleri'nin ikinci katında hizmete girdi. Yaklaşık 600 [|kupa] ve diğer tarihi materyallerin bulunduğu müzenin; yapılan yeni bir proje ile birlikte tek bir binada hizmet vermesi için çalışmalar başlatıldı. Çalışmalar 9 Şubat 2010'da tamamlandı ve aynı gün müze yeni binasında hizmete girdi. Şamil Ekinci Müzesi, hafta içi her gün saat: 09.00-17.30, Cumartesi ise 11.00-17.00 arası ziyarete açıktır.Müzede 6 adet [|Birinci Lig] Şampiyonluk Kupası, 8 adet [|Türkiye Kupası], 7 adet [|Cumhurbaşkanlığı Kupası] , 5 adet [|Başbakanlık Kupası] , [|Kıbrıs Barış Kupası] , [|TFF Süper Kupa] , [|TB2L] Şampiyonluk Kupası ve daha birçok kupa yer almaktadır. Ayrıca müzede, Trabzonspor kurulmadan önceki dönemlere ait yarım kupa ve [|Atatürk] 'ün [|İdmanocağı] 'na hediye ettiği büst ve bayrak [|[34]] gibi materyallere de yer verilmektedir.
 * Şamil Ekinci Müzesi**, 23 Eylül 1996'da hizmete //Trabzonspor Müzesi// adıyla açılan ve Trabzonspor tarihini konu alan spor [|müzesi].

Anıtlar
[|Trabzon] 'da Trabzonspor tarihini konu alan üç adet anıt bulunur. Bunların ikisi kent merkezinde, diğeri [|Sürmene] [|ilçesindedir].
 * //**Trabzonspor Anıtı:**// 26 Kasım 2008'de [|Avni Aker Stadı] 'nın 200 m. ötesinde zamanın belediye başkanı [|Volkan Canalioğlu] 'nun da katılımıyla açılan anıttır.
 * //**Trabzonspor Parkı**//: Bu park "Bir sevda uğruna vefat edenlere" sloganıyla 2 Ağustos 2010'da açılmış ve içerisinde de bir Trabzonspor anıtına yer verilmiştir.
 * //**Sürmene Trabzonspor Anıtı**//: Sürmene'de 12 Mayıs 2010'da belediye tarafından yaptırılmış Trabzonspor anıtıdır.

Başkanlar
Spor sezonlarına göre bugüne kadar görev yapmış Trabzonspor başkanları, aşağıdaki tabloda [|[38]] belirtilmiştir.
 * * **1967-68** [|Ali Osman Ulusoy]
 * **1968-69** [|Rıfat Dedeoğlu]
 * **1969-70**A. Osman Ulusoy
 * **1970-71**Rıfat Dedeoğlu
 * **1971-72** [|Suat Oyman] || * **1972-75** [|Salih Erdem]
 * **1975-80** [|Şamil Ekinci]
 * **1980-81** [|Celal Ataman]
 * **1981-82** [|Mustafa Günaydın]
 * **1982-88** [|M. Ali Yılmaz] || * **1988-89** [|Mazhar Afacan]
 * **1989-92**M. Ali Yılmaz
 * **1992-94** [|Sadri Şener]
 * **1994-97** [|Faruk Özak]
 * **1997-2000** M. Ali Yılmaz || * **2000-03** [|Özkan Sümer]
 * **2003-06** [|Atay Aktuğ]
 * **2006-08** [|Nuri Albayrak]
 * **2008-11** Sadri Şener ||

Renkler


Trabzonspor'un renkleri "açık mavi" ve "koyu bordo"dur. Alternatif renk, bir dönem "turuncu" olarak kullanılmış, sonra ise [|hamsinin] rengi olan "gri" alternatif renk olarak kabul edilmiştir. Trabzonspor'un kuruluş aşamasındaki en önemli sorunlardan biri de renklerdi. Takımın iskeletini teşkil eden; [|İdmanocağı] ve [|İdmangücü] takımları, takıma kendi renklerinin verilmesini istedi. Hatta 1966'da kurulan Trabzonspor 1966'ya İdmangücü'nün renkleri olan sarı-kırmızı renkler verilmişti. Ancak; bu iki takımın birleşmeye karar verilmesiyle, bağımsız renkler bulma gereksinimi doğdu ve [|bordo] - [|mavi] renklere karar kılındı. Trabzonspor'un renklerini; [|Trabzon] 'un simgesi olan hamsinin gözünün bordomsu duruşu ve teninin mavimsi grisinden aldığı veya iki takımın (İdmangücü ve İdmanocağı) birer renk seçmesiyle aldığı gibi iddialar olsa da; Trabzonspor renklerini, kurulduğu dönemde [|İngiltere] 'nin en başarılı takımlardan biri olan [|Aston Villa] 'dan aldı. Eski Kulüp Başkanı [|Şamil Ekinci], [|İngiltere] 'den gelirken; [|Aston Villa] 'nın formalarını getirmiş ve Trabzonspor ilk yıllarında Aston Villa'nın Trabzonspor Logosu takılmış formalarıyla mücadele etmiştir. Bundan dolayı, Trabzonspor'un renklerinden olan mavi, açık mavidir. Bunun sonucu olarak, bir dönem formaların koyu mavi ile tasarlanması; bazı kesimlerin tepkisine neden olmuştur. Trabzonspor günümüze dek iki alternatif renk kullanmıştır. Bunlar [|turuncu] ve [|gridir]. Ancak 2010 yılında alınan bir kararla, [|hamsi] rengi olan grinin ikincil (alternatif) renk olarak kabul edilmesine karar verilmiştir.

Arma
Trabzonspor; takımın kısaltması olan "TS" ibaresinin [|bordo] zemin üzerine birleşik yazı karakteriyle [|mavi] olarak yazılmasıyla oluşan takım logosunu kullanmaktadır. T ve S karakterlerinin birleştiği noktada takımın kuruluş yılı olan 1967 ibaresi vardır. Ayrıca TS ibaresinin üzerinde spor dallarını temsilen bir top figürü, [|oval] [|dikdörtgen] şeklinde olan ana gövdenin üst tarafında ise takımın 6 şampiyonluğunu belirten [|sarı] renkte bir yıldız bulunmaktadır. Arma, 16 Mayıs 2003'te kulüp adına tescil edilmiştir.

İlk yılları
1967'de Trabzonspor'un çatısı altında oluşturulan Trabzonspor Futbol Takımı, 1967-68 sezonunda [|İkinci Lig Beyaz Grup] 'ta mücadele etmeye başladı. Trabzonspor, profesyonel liglere katıldığı bu ilk yılı, -20 takımlı bu ligde- [|Boluspor] 'un ardından altıncı sırada bitirdi. Daha sonraki iki yıl ligi dördüncü tamamladı ve bir sonraki sene ligde 8. oldu. 1971-72 sezonunda, Kırmızı Grup'ta mücadele eden Trabzonspor, liderden iki puan geride kalıp [|Türkiye 1. Futbol Ligi] 'ne çıkamadı. [|[48]] Bir sene sonra yeniden aynı kaderi yaşan Trabzonspor, bu kez lider [|Kayserispor] 'la aynı puana sahip olmasına rağmen; averajla ligi ikinci bitirip Türkiye 1. Futbol Ligi'ne çıkma şansını bir kez daha yitirdi. 1973-74 sezonuna gelindiğinde Kırmızı Grubu en yakın rakibi [|Sakaryaspor] 'a altı puan fark atarak birinci bitiren Trabzonspor, diğer grubun birincisi [|Zonguldakspor] 'la oynadığı şampiyonluk maçını [|penaltılarda] kaybetse de Türkiye 1. Futbol Ligi'ne yükseldi. Bu yıllarda [|Necmi Perekli], [|Şenol Güneş] ve [|Cemil Usta] gibi daha sonra şampiyon olan takımın oyuncuları da kadroda yer almaya başladı.

Şampiyonluklar dönemi


1974-84 yılları arasında Trabzonspor'un ligde edindiği konumları gösteren bir tablo.

Trabzonspor'un son şampiyonluğunu yaşadığı 1983-84 sezonunda kazandığı [|Türkiye 1. Futbol Ligi Kupası]. 1974-75 sezonunda ilk kez mücadele ettiği Türkiye 1. Futbol Ligi'ni 30 puanla 9. olarak tamamladı. Bunun yanında aynı yıl [|Türkiye Kupası] 'nda [|finale] kadar çıkmayı başaran Trabzonspor, evinde [|Beşiktaş] 'ı 1-0 yenmesine rağmen, deplasmanda 2-0 yenilince ikincilikle yetindi. 1975-76 sezonunda, [|Trabzon] 'da oynanan ve Trabzonspor'un 1-0 kazandığı [|Fenerbahçe] maçından sonra liderliğe yükseldi ve sezon sonuna kadar liderliğini korudu. [|Ahmet Suat Özyazıcı] önderliğindeki takım 43 puan toplayarak, Fenerbahçe'nin 3 puan önünde şampiyonluğa uzanırken, Türkiye 1. Futbol Ligi şampiyonluğu yaşayan ilk [|Anadolu] takımı oldu. Trabzonspor ilk şampiyon olduğu 1975-76 sezonundan 1983-84 sezona kadar olan süreç içersinde; altı kez lig şampiyonluğu yaşadı. Sözü geçen süreçte 1977-78 ve 1981-82 sezonlarında 1, 1982-83 sezonunda 2 puan farkla şampiyonluğu kaçıran Trabzonspor; son şampiyonluğunu Fenerbahçe'nin beş puan önünde bitirdiği 1984-85 sezonunda kazandı. 1976-77 sezonunda attığı 18 golle gol kralı olan [|Necmi Perekli], Trabzonspor'un Türkiye 1. Futbol Ligi'ndeki ilk gol kralı oldu. Zamanın kalecisi [|Şenol Güneş] ise 17 Eylül 1978 ile 18 Şubat 1979 arasında oynanan lig maçlarında kalesinde gol görmeyerek (1110 dakika), Türk liglerinin en uzun süre gol yemeyen kalecisi, dünyanın en uzun süre gol yemeyen 15. kalecisi oldu. Ayrıca Trabzonspor bu dönemde, 3 Türkiye Kupası, 6 [|Cumhurbaşkanlığı Kupası], 3 [|Başbakanlık Kupası] ve bir [|Kıbrıs Barış Kupası] 'nı kazandı. Elde edilen iki şampiyonluk [|Özkan Sümer] yönetiminde diğer dört şampiyonluksa günümüzde Trabzonspor Futbol Danışmanlığı görevini yürüten Ahmet Suat Özyazıcı'nın teknik direktörlüğü döneminde geldi. = 1984-1996 arası  = Trabzonspor, 1984'ten 1994-95 sezonuna kadar; sezonları üçüncülük, yedincilik ve bu aradaki derecelerle tamamladı. Yeni kadro yapılanmasına giden Trabzonspor, teknik direktör [|Georges Leekens] döneminde (1992-93 sezonu) sezonun ilk on haftasında liderin on puan gerisine düştü; altı hafta hiç maç kazanamadı ve Trabzonspor tarihinin en kötü dönemlerinden birini yaşadı. Ancak, bu dönemde takıma kazandırılan [|Ünal Karaman] (Milli Takım'da kaptanlığa kadar yükseldi.) ve [|Tolunay Kafkas] gibi oyuncular; 1994-95 ile 1995-96 sezonlarında ligi ikinci bitiren ve yeniden şampiyonluk yarışına dahil olan Trabzonspor'un kadrosunda, ilk on birin değişmez isimleri arasında yer aldı. Bu dönemde; Trabzonspor'un en büyük başarıları olarak: 1992 ve 1995'te kazanılan [|Türkiye Kupası], 1995'te kazanılan [|Cumhurbaşkanlığı Kupası] ve 1985 ile 1994 yıllarında kazanılan [|Başbakanlık Kupası] oldu. = 1995-1996 sezonu ve sonraki yıllara etkileri  = 1993-94 sezonunun bitişiyle birlikte takımın başına [|İstanbulspor] 'u çalıştıran Şenol Güneş geldi. 218 golle Trabzonspor formasıyla en fazla gol atan oyuncu olan [|Hami Mandıralı] ve [|Ogün Temizkanoğlu] gibi oyuncuların yanına, [|Şota Arveladze] ve [|Arçil Arveladze] gibi oyuncular kadroya eklendi. Şota, takıma katıldığı ilk yıl önemli sayıda gol attı. 1994-95 sezonunda şampiyonluğu Beşiktaş'a kaptıran; ancak hem Türkiye Kupası'nı hem de Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı kazanan Trabzonspor, Şota'nın gol kralı olduğu 1995-96 sezonunda 5 Mayıs 1996'da [|Avni Aker Stadı] 'nda 1-0 öne geçtiği maçta; [|Aykut Kocaman] ve [|Oğuz Çetin] 'in golleriyle Fenerbahçe'ye 2-1 yenilerek, şampiyonluğu ligin bitimine iki hafta kala kaçırdı.. Takımın uzun bir aradan sonra bu kadar yaklaştığı şampiyonluğu kaçırmasının etkileri, 2008'de [|CNN Türk] tarafından belgeselleştirildi.. Aynı sezon takım [|Başbakanlık Kupası] 'nı kazansa da, kaçırılan şampiyonluğun etkileri bir sonraki sezon da devam etti. 2000'li yılların başına gelindiğinde, takımda büyük bir değişime gidildi. [|Abdullah Ercan], Ogün Temizkanoğlu ve [|Tolunay Kafkas] gibi oyuncular takımdan gönderilerek, [|Rune Lange] , [|Kevin Campbell] ve [|Jean-Jacques Missé-Missé] gibi yüksek bonservis ücretli oyuncularla sözleşme imzalandı. Ancak transfere harcanan paraya rağmen alınan oyunucular Trabzonspor'da başarılı olamadı. = 2000'li yıllar  =

Trabzonspor ve [|Türkiye Millî Takımı] 'na hem futbolcu hem teknik direktör olarak hizmet veren [|Şenol Güneş] 2000'li yılların başı, Trabzonspor'un en başarısız dönemlerinden biri oldu. Takım 2001-02 sezonunda, ligi 14. bitirerek tarihinin en kötü sezonunu yaşadı. Ayrıca bu sezon Trabzonspor'un en çok gol yediği ve en çok yenildiği sezon olarak tarihe geçti. Bu sezondan sonra zamanın başkanı [|Özkan Sümer] teknik direktörlüğe [|Samet Aybaba] 'yı getirerek, yeniden yapılanma kararı aldı. Bu yeniden yapılanma ile birlikte, Trabzonspor'da asist kralı ve en uzun süre forma giymiş yabancı futbolcu olan [|Ibrahim Yattara][|[74]] ve [|Michael Petković] gibi yabacı isimler transfer edildi. Samet Aybaba, takım kadrosunu gençleştirmek amacıyla [|Gökdeniz Karadeniz] ve [|Fatih Tekke] gibi kulüp altyapısından yetişen oyuncuları kadroya dahil ederken, [|Hami Mandıralı] ve [|Orhan Çıkırıkçı] gibi tecrübeli futbolcularla yolları ayırdı. Fatih Tekke, 2004-05 sezonunda attığı 31 golle gol kralı oldu.Kurulan bu iskelet, 2002-03 ve 2003-04 sezonlarında Türkiye Kupası'nı kazanıp; 2003-04 ve 2004-05 sezonlarında sezon sonuna dek şampiyonluğu kovaladı ve her iki sezonda da Fenerbahçe'nin ardından ikinci oldu. Trabzonspor, 2006 yılında başkanlığa [|Nuri Albayrak] 'ın gelmesiyle birlikte, kariyerli yabancı oyuncular getirerek başarıya ulaşma yoluna gitti. [|Marcelinho] ve [|Kiki Musampa][|[80]] gibi gibi kariyerli oyuncular transfer edilse de, bu oyuncular takıma uyum sağlayamadı. [|Mirosław Szymkowiak] ve [|Fatih Tekke] gibi önemli oyuncular takımdan ayrıldı. 2008'de [|Sadri Şener] 'in başkan seçilmesiyle birlikte takımdaki oyuncuların büyük bir kısmıyla yollar ayrıldı. Teknik direktörlüğe [|Ersun Yanal] getirilip, 25 transfer yapıldı Yapılan bu transferlerle, Trabzonspor 2008-09 sezonunda şampiyonluk yarışını son haftaya kadar sürdürdü ve lig üçüncüsü oldu. Bir sonraki sene göreve [|Hugo Broos] 'u getiren Trabzonspor yönetimi, takım başarısız sonuçlar alınca; Broos'un görevine son verdi ve yerine [|Şenol Güneş] 'le anlaşıldı. Güneş'in gelmesiyle birlikte takım başarılı sonuçlar aldı. 2009-10 sezonunda Trabzonspor; hem [|Türkiye Kupası] 'nı hem de [|TFF Süper Kupa] 'yı kazandı. Güncel olarak ana forma sponsoru olarak [|Türk Telekom] 'la, forma üreticisi olaraksa [|Nike] ile anlaşan Trabzonspor, 2010-2011 sezonunda ilk yarıyı lider kapatmayı başarmasına rağmen, lig sonunda Fenerbahçe'nin [|averaj] ile arkasında kalarak ligi ikinci tamamladı.

Başarıları
//Şampiyonluk (6)//: 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1983-84 //Şampiyonluk (8)//: 1976-77, 1977-78, 1983-84, 1991-92, 1994-95, 2002-03, 2003-04, 2009-10 //Şampiyonluk (7)//: 1975-76, 1976-77, 1977-78, 1978-79, 1979-80, 1982-83, 1994-95 //Şampiyonluk (5)//: 1975-76, 1977-78, 1984-85, 1993-94, 1995-96 //Şampiyonluk (1)//: 2010 //Şampiyonluk (1)//: 1974-75 Trabzonspor, [|1975-76] sezonunda ligde şampiyon olarak ertesi sezon ilk kez bir [|UEFA] organizasyonuna ( [|Şampiyon Kulüpler Kupası] ) katılmaya hak kazandı. [|Avrupa] 'da ilk maçını [|İzlanda] temsilcisi [|IA Akranes] ile oynayan ve bu takımı eleyen [|bordo] - [|mavili] takımın Avrupa arenasındaki ilk golünü [|Necmi Perekli] attı. IA Akranes'ı eleyen Trabzonspor, ikinci turda [|Liverpool FC] ile eşleşti. [|Trabzon] 'da ki ilk maçı 1-0 kazanan Trabzonspor, [|İngiltere] 'de elenmekten kurtulamasa da; Şampiyon Kulüpler Kupası'nı kazanan Liverpool'a, o sene Avrupa maçlarındaki tek yenilgisini tattırdı. [|[91]] Trabzonspor'un Avrupa arenasındaki en büyük başarısı [|UEFA Kupası 3. Turu] olsa da; tarihi boyunca [|Olympique Lyonnais] ve [|Aston Villa] gibi önemli Avrupa kulüplerini eledi. [|Inter Milan], Liverpool ve [|FC Barcelona] gibi Avrupa'da şampiyonluklar yaşamış takımları yenmeyi başardı. Trabzonspor Avrupa'daki en farklı galibiyetini 2007 yılında 6-0 ile [|KS Vllaznia] karşısında alırken, en farklı mağlubiyetini 1990-91 sezonunda 7-2'lik sonuçla FC Barcelona karşısında aldı. = Teknik heyet ve başkan  = = Trabzonspor'da altyapı eğitimi, düzenlenen futbolcu seçmeleriyle takım bünyesine alınan genç oyuncuları kapsar. Farklı takımlarda mücadele eden ve gelecek vaadettiği düşünülen oyuncularsa, Trabzonspor'un pilot takımı olan [|1461 Trabzonsp] 'a transfer edilir veya kiralanır Ayrıca, genç kategorilerden [|Trabzonspor A2] 'ye yükselen bazı oyuncular da tecrübe kazanmaları için 1461 Trabzonspor'a gönderilir. 1461 Trabzonspor, [|Değirmenderespor] 'un kulübün bünyesine katılmasıyla kurulmuş ve [|TFF 2. Lig] 'de oynamaya başlamıştır. Trabzonspor altyapı etkinliklerini organize etmek amacıyla, //Gençlik Geliştirme Merkezi Koordinatörlüğü//nü kurarak, başına [|Sadi Tekelioğlu] 'nu getirmiştir. Altyapı ile ilgili projeler bu birim tarafından yürütülmektedir. Altyapı ve 1461 Trabzonspor =
 * ** [|Süper Lig] **
 * ** [|Türkiye Kupası] **
 * ** [|Cumhurbaşkanlığı Kupası] **
 * ** [|Başbakanlık Kupası] **
 * ** [|TFF Süper Kupa] **
 * ** [|Kıbrıs Barış Kupası] **
 * Trabzonspor Futbol Takımı**'nın başkanlığını; aynı zamanda kulübün de başkanlığını yapan [|Sadri Şener] yürütmektedir. Güncel olarak futbol şubesinin teknik direktörüyse [|Şenol Güneş] 'tir.

Trabzonspor Kulübü Bayan Futbol Takımı
16 Ekim 2007 tarihinde Trabzonspor bünyesinde kurulan bayan futbol takımı. Kulüp, 2003'te feshedilen [|Kadınlar 1. Ligi] 'nin 2007'de yeniden kurulmasıyla //Birinci Lige// davet edildi. Aynı yıl bayan futbol braşını kuran Trabzonspor, [|Zeliha Şimşek] önderliğinde [|Kadınlar 1. Ligi] 'nde mücadele etmeye başladı. [|[103]] Trabzonspor Kulübü Bayan Futbol Takımı, 2007'de kurulan [|Kadınlar 1. Ligi] 'nin ikinci şampiyonu oldu. Ayrıca, [|Trabzonspor Kulübü Bayan Futbol Takımı], [|2009-10 UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi] 'ne katılarak [|Türkiye] 'yi [|UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi] 'nde temsil eden ilk Türk bayan futbol kulüp takımı olarak tarihe geçti.

Basketbol branşı


[|Medical Park Trabzonspor] 'un [|Sinan Erdem Spor Salonu] 'nda oynadığı [|Hacettepe] maçından bir görüntü.

Medical Park Trabzonspor
[|Trabzonspor Basketbol] 2005'te [|İdmanocağı] 'nın oyuncuları ve teknik heyeti takım bünyesine katılarak kuruldu ve [|EBBL] 'de mücadele etmeye başladı. 2008'de Trabzonspor tarafından [|Alpella] 'nın satın alınmasıyla [|TB2L] 'de yer alma hakkı elde etti. İki sezon sonra ise [|Aleaddin Yakan] önderliğinde [|Beko Basketbol Ligi] 'ne çıktı. Takımın ilk ismi //Trabzonspor Basket// şeklinde koyulmuştu. [|Medical Park] 'ın takımın isim sponsoru olmasıyla birlikte bu ismin önüne //Medical Park// ifadesi eklendi. Organik olarak Trabzonspor Kulübü çatısından ayrılan takımın, başkanlığını [|Saner Ayar] üstlendi. Güncel olarak, takımın Genel Direktörü [|Doğan Hakyemez] olup, teknik sorumluluğunu [|Dragan Šakota] yapmaktadır.

Trabzonspor Erkek Hentbol Takımı
2010'da [|24 Şubat Hentbol Takımı] 'nı bünyesine katan Trabzonspor'un kurduğu ve [|Türkiye Erkekler Hentbol Süper Ligi] 'nde mücadele eden, Türk [|hentbol] takımı. Trabzonspor, 1984'te kentteki hentbol kulüplerini birleştirerek bir takım kurmayı planlamış ancak daha sonra bundan vazgeçmiştir.Bundan 26 yıl sonra (2010) [|24 Şubat Hentbol Takımı] 'nı bünyesine katarak, [|Türkiye Erkekler Hentbol Süper Ligi] 'nde etkinlik göstermeye başlamıştır. Böylece hentbol, kulüpte icra edilen üçüncü takım sporu olmuştur.

Diğer branşlar
Trabzonspor Kulübü bünyesinde güncel olarak futbol, hentbol ve basketbol sporları dışında etkinlik gösteren şubeler şunlardır: = Özel durumlar  =
 * ** [|Atıcılık] **: Bu dalda, kulüp özellikle ateşli silahlar disiplininde başarılar kazanmıştır. Bu alanda 4-10 Mayıs 2009 tarihinde yapılan Milli Takım seçmelerinde Trabzonspor, en fazla kupa ve madalya kazanan takım olmuştur. Trabzonspor atıclıkta 2009 yılında takım halinde [|Türkiye] şampiyonu olmuştur.
 * ** [|Judo] **: Kulübün en başarılı dallarından biridir. Kulüp, [|judo] 'da 2009'da Türkiye ikincisi olmuştur. Türkiye'deki derecelerinin yanında, uluslararası başarıları da bulunan judo dalında, 2010'da [|Antalya Dilek Sabancı Spor Salonu] 'nunda düzenlenen şampiyonada Trabzonspor sporcusu [|Aynur Samat] dünya birincisi olmuştur.
 * ** [|Yüzme] **: Bu dalda Trabzonspor, [|Trabzon] 'da yapılan şampiyonada, hem erkek hem bayanlarda Türkiye ikincisi olmuştur.
 * ** [|Atletizm] **: 25 Ağustos 2008'de alınan bir kararla, bu branştaki etkinlikler durdurulmuştur. Ancak; Trabzonspor atletizme yatırım yapmaya devam etmiş, atletizm şubesi açık olmasa da kulüp bünyesinde bulunan yedi atletin Trabzonspor adına yarışlara katılmaları sağlanmıştır. Kulüp, [|İstanbul] 'da düzenlenen 2010 [|Atatürk Koşusu] 'nu kazanmayı başarmıştır. Trabzonspor, aynı yıl içinde [|Ankara] 'da yapılan Atatürk Koşusu'nda ise, takım halinde dördüncülük elde etmiştir.

Hüseyin Avni Aker Stadı

 * [[image:http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/DeniTaraf%C4%B1ndan.jpg/170px-DeniTaraf%C4%B1ndan.jpg width="557" height="384" caption="Hüseyin Avni Aker Stadyumu'nun 2008'deki onarımdan önceki hali." link="http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Dosya:DeniTaraf%C4%B1ndan.jpg&filetimestamp=20071103141947"]] [|Hüseyin Avni Aker Stadyumu] 'nun 2008'deki onarımdan önceki hali. ||
 * [|Hüseyin Avni Aker Stadyumu] 'nun, 2010-11 sezonu başındaki [|Fenerbahçe] maçındaki çekilmiş ve onarımdan sonraki halini gösteren bir görüntü. ||
 * [|Hüseyin Avni Aker Stadyumu] 'nun, 2010-11 sezonu başındaki [|Fenerbahçe] maçındaki çekilmiş ve onarımdan sonraki halini gösteren bir görüntü. ||

Trabzon'da bulunan, Trabzonspor'un maçlarını oynadığı ve [|2007 Karadeniz Oyunları] 'nda ana stat görevini gören, doğal çim zeminli kent stadı. Stadın, 19.800 kişilik kapasitesine 2008'den sonra yapılan eklemelerle stadın kapasitesi 21.260'a ulaşmıştır. Hüseyin Avni Aker Stadyumu 1951 yılında, 2.400 kişilik bir stad olarak inşa edilmiş, daha sonra birçok kez onarım geçirmiştir.Stada 1981'de büyük bir tadilat yapılmış, 1994'te stadın üstü kapatılıp ışıklandırılmıştır. 2008'de 1.200, 2010'da 260 kişilik kapasite artışına tabi tutulan stad, bugünkü halini almıştır. Ayrıca 2008'de yapılan onarımda, maraton tribününün üzeri açılmıştır Hüseyin Avni Aker Stadı, [|UEFA] kriterlerine uygun ve UEFA organizasyonlarında kullanılan bir stattır. Stad, adını [|Hüseyin Avni Aker] 'den almıştır. Stada ad vermek için valilikte yapılan toplantıda, stadın yapılması için çokça uğraşıp önemli mesai harcayan, zamanın [|Trabzon Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü] Asbaşkanı ve [|Trabzon] 'un ilk beden eğitimi öğretmeni Hüseyin Avni Aker'in adı, [|Hayri Gür] 'ün teklifiyle stada verilmiştir. [|[18]][|[23]]

= = = Mehmet Ali Yılmaz Tesisleri  = Trabzonsporlu sporcuların, çalışmalarını gerçekleştirdiği tesislerdir. Tesislerde: antrenman alanları (5 antrenman sahası); kafeterya vb. dinlenme alanları ve organik tarım alanı gibi bölümler bulunur. Tesisin toplam kapladığı alan, 50 bin m².dir. Mehmet Ali Yılmaz Tesisleri'nin sponsoru [|İstikbal Mobilya] 'dır. 1983'te yapımına başlanan ve 1985'te hizmete açılan tesisler, 2010 yazında yenilenmiştir.Tesislerde 60 idari, 24 teknik (organik tarım alanı dahil) olmak üzere; toplamda 84 kişi çalışmaktadır. Bu tesisler isimlerini; eski Spor Bakanı ve Trabzonspor'un onursal başkanı [|Mehmet Ali Yılmaz] 'dan almaktadır.

= Haluk Ulusoy Tesisleri  = Trabzonspor Haluk Ulusoy Tesisleri, 2005'te [|TFF] tarafından yapılmış, bir süre altyapı eğitimi için kullanılmış ve 2008'de Trabzonspor'a devredilmiş futbol tesisleridir. Bu tesisler, adını eski TFF başkanlarından [|Haluk Ulusoy] 'dan alır.

= 19 Mayıs Spor Salonu  = Trabzonspor'un bünyesinde olan [|Medical Park Trabzonspor] 'un, şehirdeki lise takımlarının ve [|Trabzonspor Erkek Hentbol Takımı] 'nın hentbol maçlarını oynadığı kapalı spor salonudur. Zemini parke döşemelidir. Spor salonu 1100 kişi kapasiteli durumundadır. Yapılmakta olan [|Hayri Gür Spor Salonu] bittikten sonra, [|Medical Park Trabzonspor] maçlarını yapılan bu yeni salonda oynayacaktır. = Hayri Gür Spor Salonu  =

[|Trabzon] - [|Pelitli] 'de yapımı süren 7.500 kişi kapasiteli spor salonu. Salon bittikten sonra [|Medical Park Trabzonspor], karşılaşmalarını bu salonda oynayacaktır. Salon [|EYOF Trabzon 2011] için yapılmaya başlanmıştır. Önceleri salonun 5.000 kişi kapasiteli olması planlansa da, daha sonra bu rakam 7.500'e çıkartılmıştır. Salon [|Trabzon] 'un [|Pelitli] semtinde bulunur. Bunun için adı //Trabzon Pelitli Spor Salonu// olması öngörülse de; **Trabzonspor**'un ilk teknik direktörü ve Trabzon'un önemli spor adamlarından [|Hayri Gür] 'ün vefatı üzerine; dönemin Trabzon valisi [|Recep Kızılcık] salona Gür'ün adının verileceğini söylemiştir. Salonun [|EYOF Trabzon 2011] 'e kadar bitirilmesi öngörülmektedir.

Toplumsal (sosyal) tesisler ve taşınmaz mallar
Trabzonspor, anonim şirket olmuş ve borsaya girmiş bir kulüptür. [|[141]] Takımın tüzel kişiliğine ait mal varlıkları bulunmaktadır. Bunların en önemlileri: [|Trabzon Yat Limanı], [|Hüseyin Avni Aker Stadyumu] 'nun yol tarafında kalan boş alan, [|Kartal Tesisleri] , [|Yenimahalle] fuar alanı, [|Sadri Şener Sosyal Tesisleri] ve çeşitli yerlerde açılan 17 adet [|TS Club] mağazalarıdır. Bu tesislerden [|Kartal Tesisleri] [|İstanbul] 'da bulunmaktadır ve içerisinde bar, restoran vs. iş yerleri bulunmaktadır. Ayrıca Trabzonspor, [|Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti] 'nin [|Girne] kentinde kamp ve dinlenme tesisleri yapmayı planlamaktadır. Bunların yanında kulüp, elektrik üretimi sektöründe de etkindir Trabzon- [|Akyazı] sahilinin bir kısmı da [|TOKİ] ile yapılan anlaşma gereği Trabzonspor'a tahsis edilmiş ve bu alanın üzerinde bir spor kompleksi yapılması planlanmıştır.

Taraftar


Trabzonspor taraftarından bir görüntü.

Yapılan bir araştırmaya göre, Trabzonspor'un [|Türkiye] çapında üç milyon civarında taraftarı olduğu ve bu oranla Türkiye'nin en çok taraftarı olan 4. kulübü olduğu verilerine ulaşılmıştır. [|Hüseyin Avni Aker Stadı] (futbol maçlarında) ve [|Trabzon 19 Mayıs Spor Salonu] (basketbol ve hentbol maçlarında) maç günlerinde önemli sayıda taraftar çekmektedir. Ayrıca Hüseyin Avni Aker Stadyumu, Türkiye'de biletli izleyici sayısının açıklandığı tek stattır. 2010-11 sezonunda 21.260 kişi kapasiteli stadın yaklaşık 13 bin koltuğu yıllık bilet (kombine) olarak satılmıştır. Trabzonspor'un [|Trabzon] dışında da önemli sayıda taraftarı bulunmaktadır. Aralık 2010'da [|İstanbul] 'da oynanan [|İstanbul Büyükşehir Belediyespor] maçında Trabzonspor'u yaklaşık 50 bin taraftar desteklemiştir.

61. dakika tribün gösterileri ve kolbastı
Trabzonspor'un oynadığı karşılaşmalarda taraftarın, maçın 61. dakikasında gerçekleştirdiği gösteriler [|61. dakika tribün gösterileri] diye anılır. Bu dakikada havaya renkli balonlar ve renkli kağıtlar atılır. Bu gösteriler, [|Brezilya] basınının da ilgisini çekmiş; gösterilerle ilgili [|Brezilya] medyasında haberler yer almıştır. Ayrıca, Trabzonspor'un kazandığı maçlardan sonra statta yerel bir oyun olan [|kolbastının] oynanması da bir gelenek halini almış, bu oyun [|Türkiye] 'de bilinen bir oyun haline gelmiştir.

Kardeş kulüpler
Trabzonspor, ikisi yurt dışından biri de [|Türkiye] 'den olmak üzere üç kardeş kulübe sahiptir. 2010 [|Ziraat Türkiye Kupası] finalinin oynandığı [|Şanlıurfa] 'da [|Şanlıurfaspor] 'un Trabzonspor'a gösterdiği ilgiden dolayı; Trabzonspor yönetimi 163 sayılı kararla Şanlıurfaspor'u kardeş takım ilan etmiştir. Ayrıca Trabzonspor, aynı renkleri taşıdığı ve [|logosunda] ay-yıldız bulunan [|İrlanda] takımlarından [|Drogheda United FC] ile de kardeş kulüptür.

Destekçiler (sponsorlar) [ [|değiştir] ]
Trabzonspor'un birçok [|firma] ile sponsorluk anlaşması vardır. [|GNC] takımın doğal ürünler sponsoru, [|Sarar] giyim sponsoru, [|Yurtiçi Kargo] kargo sponsoru, [|İstikbal] ise mobilya sponsorudur. Kulübün ana sponsoru ve çeşitli kampanyalardaki destekçisi [|Türk Telekom] 'dur. Ayrıca [|basketbol] şubesinin isim ve forma sponsoru [|Medical Park], futbol takımının forma üreticisiyse [|Nike] 'dir. Kulüp [|Avea] ile yaptığı anlaşma gereği, iletişim alanında tamamen bu operatöre bağlı olan ancak isim hakkı saklı tutulan [|Trabzoncell] iletişim ürününü piyasaya sürmüş, bu ürün 60 binden fazla satmıştır. Ürünün adı kullanılarak organize edilen bir ödül olan [|TrabzonCell Ayın Futbolcusu Ödülü] her ay bir Trabzonspor futbolcusuna verilmektedir.

Trabzonspor Dergisi
[|Trabzonspor Dergisi], 2003'ten itibaren Trabzonspor tarafından yayımlanmaya başlayan futbol ağırlıklı spor dergisi. Derginin dağıtımı herhangi bir şirkete devredilmemiştir, bizzat kulüp tarafından yapılmaktadır. Ayrıca, Trabzonspor Dergisi [|internet] aracılığıyla da okunabilmektedir. Dergi, 2010 Eylül ayında 80. sayısına ulaşmıştır.

Kitaplar

 * [|Hakan, //Fırtına, İhtilal, Efsane Trabzonspor//, İletişim Yayınları, ISBN 975-05-0209-4]
 * [|Yamak, Oygur, //Trabzonspor: Futbolda Karadeniz Fırtınası Otuzbeş Yıllık Öyküsü//, Sinerji Yayınları, ISBN 975-95251-7-8]
 * [|Miraç, Yaşar, //Nasıl Bir Trabzonspor//, Serander Yayınları, ISBN 975-94238-9-8]
 * [|Al, Hasan, //Sana Zaferler Yakışır//, Etikus Yayınları, ISBN 9756412090]
 * [|Sevin, //Ben Trabzonsporluyum//, Bilgi Yayınevi, ISBN 9754949889]
 * [|Ali Kemal, //En Güzel Trabzonspor Fıkraları//, Gün Yayıncılık, ISBN 975-8122-85-1]
 * __ [|Harun Çelik,//Bize Her Yer Trabzon//, Anektod Yayınevi, ISBN 6055944117] __
 * [|Kollektif,//Bize Her Yer Trabzon II - Divane Aşık Gibi//, Heyamola Yayınları, ISBN 9786054307449]

TRABZONSPOR





media type="custom" key="9532826" width="532" height="532"

media type="custom" key="9538840" width="596" height="596"



=KARADENİZ SANATÇILARI=

** Ayhan ALPTEKİN ** ** Bahri TURAN ** ** Birol TOPALOĞLU ** ** Bizim GÖNÜL ** ** Çakıral ** ** Cengiz KURTOĞLU ** ** Cimilli İBO ** ** Davut GÜLOĞLU ** ** Efkan ŞEŞEN ** ** Emrah DURSUN ** ** Engin ALPTEKİN ** ** Erdal BAYRAMOĞLUF ** ** Fuat SAKA ** ** Gökhan BİRBEN ** ** Gül HARMANİ ** ** Gülseren GÜL ** ** Herem ** ** Hulya POLAT ** ** Hüseyin BİÇAK ** ** İbrahim CAN ** ** İsmail TÜRÜT ** ** Kamil SÖNMEZ ** ** Karataş ** ** Katip ŞADİ ** ** Kazım KOYUNCU ** ** Laz TAYLOR ** ** Maçkalı Hasan TUNÇ ** ** Mahmut AKSU ** ** Müammer KETENCİOĞLU ** ** Recep ÖZTABAK ** ** Recebim ** ** Sait UÇAR ** ** Şükrü GÜLER ** ** Sinan ÖZEN ** ** Sinan GÜRSOY ** ** Tarık TÜFEKÇİ ** ** Tarkan ** ** Volkan KONAK ** ** Yılmaz TURAN ** ** Yasemin YILDIZ ** ** Yıldıray ÇINAR ** ** Zeki UÇKAN ** ** ve ** ** ERKAN OCAKLI **

** TULUM SANATÇILARI **

** EMİN YAĞCI (Devlet Sanatçısı) ** ** REMZİ BEKAR ** ** MEHMET DEMİRCİ ** ** OSMAN YAZICI ** ** GÖKHAN ŞENOĞLU ** ** KASIM YAZAR ** ** MESUT OKAN ** ** SELİM TARIM ** ** MUSTAFA OKAN ** ** GÖKÇEN MAHMUTOĞLU ** ** ALİ OSMAN ARICI ** ** ALİCAN AKAY ** ** CEVAHİR AŞÇI ** ** HASAN AYDİL ** AHMET AYDINOĞLU AHMET ÇAKIR AHMET ÇAMKERTEN SERVET BAKOĞLU BÜLENT BEKAR İDRİS BUDAK MUSTAFA ÇAMKERTEN AHMET ÖZYANIK MUSTAFA TEZCAN VOLKAN ÇELİK YAŞAR ÇELİK ÖMER KIZMIŞ MEHMET SALİH ÇİL NACİ ÇORBACIOĞLU + YAŞAR ÇORBACIOĞLU + DÜNDAR GÜNER AHMET GÜNGÖR MUSA İBRAHİMOĞLU TİMUR İŞGÜVEN BÜNYAMİN KARTAL AHMET KURKUT MUSTAFA KORKUT MEHMET ÖZKAN MUHSİN ŞALİHOĞLU SÜLEYMAN SERİN MUHAMMET R. ŞAHİN TAHİR TAŞER VAROL TAŞER MAHMUT TURAN + MEMİŞ YAZICI CEVDET ÖZTOPAL media type="custom" key="9566144" width="466" height="466"

KAYNAKÇA:media type="custom" key="9566642" width="206" height="206" align="left" [] media type="custom" key="9566688" width="197" height="197"media type="custom" key="9567454" width="198" height="198" align="right"

media type="custom" key="9567594" width="226" height="226"media type="custom" key="9567598" width="216" height="216"media type="custom" key="9596988" width="210" height="210"

media type="custom" key="9597036" width="310" height="310"

media type="custom" key="9597412" width="441" height="441"