2.dünya+savaşı


 * 2.D ÜNYA SAVAŞI **
 * II. Dünya Savaşı**, [|20. yüzyılda] dünya çapında yapılan iki savaştan ikincisidir. Altı yıl boyunca, dünyanın çeşitli bölgelerinde süren kesintisiz savaşlarla baş gösteren II. Dünya Savaşı'nın, [|Alman] ordularının [|Polonya] 'ya saldırdığı [|1 Eylül] [|1939] tarihinde başladığı kabul edilir. Ne var ki birbirinden kopuk görünseler de bu tarihten önceki çatışmalar da, savaşta birincil rol oynayan tarafların stratejik hedefleri arasında yer aldığından, savaşın başlangıcı tarihsel olarak daha önceleridir. Savaş [|İsveç], [|İsviçre] , [|İspanya] ve [|Portekiz] dışında bütün [|Avrupa] 'ya yayılmıştır. Kimi tarihçiler ve uzmanlar tarafından 1.dünya savaş’ının devamı hatta son hesaplaşması olarak da görülmektedir.

Versay Rejimi ve Hitler'in yükselişi
 [|Adolf Hitler] 'in [|1933] yılında iktidara gelmesinden itibaren savaşın sonuna kadar izlediği strateji, üç aşamalı bir stratejidir. Hitler, iktidara gelmesinin hemen ardından Alman ekonomisinin büyümesini hedef almıştır. [|I. Dünya Savaşı] ’ndan yenik çıkmak ve [|1929 Dünya Ekonomik Bunalımı] sonucunda Alman ekonomisi ciddi sıkıntılar içerisine girmiştir. Yaşanan yüksek [|enflasyon], aşırı boyutlara varan işsizlik ve bunlara bağlı olarak sanayideki üretim-hammadde dengesizliği bu sıkıntıların başlıcalarıdır.Ayrıca orta sınıfların ve iş adamların sol ve komünizm korkusu Hitler'in yükselişinde çok önemli bir rol oynamıştır. Ekonominin düzene sokulmasının ardından stratejisinin ilk adımında Hitler, Alman kara, deniz ve hava kuvvetlerinin, [|Versay anlaşmasıyla] getirilen sınırlamalardan kurtulmasını sağlamak olmuştur. **İspanya İç Savaşı ** Ülkede [|1898] 'den beri önemli [|kolonilerin] kaybedilmesi ile hızlanan ekonomik ve sosyal çöküntü [|iç savaş] ortamını hazırlamıştır. [|1923] 'te [|diktatör] General [|Dö Rivera] başa geçene kadar 33 tane kabine değişmiştir. Ülkenin yeni [|monarşik] yapısında politik açıdan istikrarsız bir durumda oluşu, ekonomik ve sosyal durumu çok kötü bir biçimde etkilemiştir. Aynı zamanda asiller ve ordunun karşılıklı çıkarlar nedeniyle kralcı ve dolayısıyla sağ görüşlü olması gibi bir durum söz konusuydu. Ancak bu gruba karşıt [|Katalonya] ve [|Bask] bölgesindeki halk ve komünistler vardı. Bu gruplar De Rivera'nın döneminde biraz daha durulmuş gözükselerde yine de onun kendilerini zaptedememesi sonucu yönetimden gitmesi sonrası kurulan 2. Cumhuriyette Nasyonalistler ve sonrasında Cumhuriyetçiler yönetime gelmişler; ancak ülke içersinde büyüyen karmaşayı engelleyememişlerdir. Bunun sonucunda [|Cumhuriyetçiler] ile [|Milliyetçiler] arasında iç savaş başlamıştır. İlk başlarda Cumhuriyetçiler avantajlı görünmüşlerdir; ancak daha sonra [|İspanya Afrikası] ve İspanyol ordusunun bir kısmı milliyetçilere katılmıştır. Hitler ve Mussolini radikal eylemlerle Alman ve İtalyan pilotlarını savaşa sokmuş ilk zırhlılarını İspanya'da denemiştir. 1939'da [|General Franco] önderliğinde milliyetçi güçler tamamen yönetimi ele geçirdiğinde toplam ölü sayısı 600.000 civarındadır. **Anti-Komintern Paktı ** Japon İmparatorluğu, Sibirya ve Moğolistan sınırlarında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'le(SSCB) sürtüşmektedir. Bu gerilim Almanya'ya Japonya'yla yakınlaşma şansı tanır. 25 Kasım 1936 tarihinde Anti-Komintern Paktı'nı imzalarlar. Buna göre, her iki ülke, içlerinden birisi Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği(SSCB)tarafından saldırıya uğrarsa diğerine destek sözü verir.  [|Berlin], [|İtalya] 'nın da bu anlaşmaya katılımı için baskı yapar. [|Mussolini] bir yıl sonra, [|6 Kasım] [|1937] 'de anlaşmayı imzalar. [|1939] Şubat ayında [|Macaristan] da Anti-Komitern Paktı'na katılır. [|Franco] 'nun [|İspanya] 'sı da bu ittifaka [|27 Mart] [|1939] 'da katılır. Ancak, II.Dünya savaşında Almanya SSCB'yle savaşmasına karşın, İspanya bu savaşta tarafsız kalmıştır. **Çin-Japon Savaşı ** **Çin-Japon Savaşı **, [|Japonya] 'nın, [|Çin] ve [|Mançurya] 'ya yayılma arzusundan ilerleme kaydetmişler, yerleşim birimlerine karşı zehirli gaz dahi kullanmışlardır. [|1937] 'de [|Marko-Polo Köprüsü] bölgesindeki bir olayı bahane ederek tekrar saldırıya geçen Japonlar, [|1937] 'de [|Nankin], [|1938] 'de de [|Kanton] ve [|Hankov] 'u aldılar. Ancak bu savaşlar klasik askeri taktikler ve strateji açısından özel bir öneme sahip değildir. Japonlar'ın Mançurya üzerinden [|Moğolistan] 'a doğru ilerlemeleri, onları [|Rusya] ile karşı karşıya getirmiştir. Bu durum Rusya'yı iki cepheli savaşa zorladığından [|1939] yazında [|Stalin] 'i [|Hitler] ile ittifak yapmaya zorlamıştır. Ancak Ruslar, 1939'da [|Kolkin] 'de Japonları yenmişler ve böylece [|Japon Kara Kuvvetlerinin] modern bir güç karşısında başarılı olamayacaklarını ortaya koymuşlardır. Bu mağlubiyetten sonra Japonlar tekrar [|Pasifik] ve [|Güneydoğu Asya] 'ya yöneldiler. **Avusturya'nın ilhakı ** İlk kez 1919'larda ortaya atılan [|Anschluss] düşüncesi uzun süre destek görmüştür. Avusturya tarafında Sosyalistler 1933'e kadar Anschluss'u desteklemişlerdir. Ancak [|Nazi Partisi] iş başına geldikten sonra düşünceye soğuk bakılmaya başlanmıştır. Hitler Anschluss'u gerçekleştirmek için 1934'de Avusturya'da Nazilerin iktidarı ele geçirmesine yardım etmiş; ancak bu girişim başarısız olmuştur. 1937 yılında İtalya ile Almanya anlaşınca Hitler, Avusturya üzerindeki isteklerini sertleştirmeye başlamış ve Avusturya üzerinde baskı kurmuştur. Bunun üzerine Avusturya'da 12 Mart 1938'de [|plebist] yapılması kararlaştırılmıştır. Ancak plebisist'ten bir gün önce Alman birlikleri Avusturya'yı işgal etmiş ve Avusturya Ordusu hiçbir direniş göstermemimdir. Ertesi gün yapılan plebisit'te birleşme %99'dan fazla bir oy almıştır. **Münih Antlaşması ve Çekoslovakya'nın bölünmesi **  [|Almanca] konuşan nüfusun yaşamakta olduğu bölgelerin, Alman topraklarına katılmasıdır. Bu stratejik evrenin adımları, [|12 Mart] [|1938] 'de, Avusturya'nın ilhak edilmesiyle başlamıştır. Ardından ikinci adım [|Çekoslovakya] toprakları içindeki Sadet bölgesidir. Hitler'in baskısıyla [|29 Eylül] [|1938] günü imzalanan [|Münih Anlaşmasıyla] Sadet bölgesi Almanya'ya verilmiştir. Konferans, Alman, İtalyan, İngiliz ve Fransız başbakanlarının katıldığı, Çekoslovakya'nın temsici bulundurmadığı bir anlaşmadır. Anlaşmanın hayata geçirilmesi konusunda Hitler, hiç zaman kaybetmemiştir. Anlaşma, [|1 Ekim] [|1938] 'de yine silah kullanılmaksızın, uluslararası anlaşmalara dayanılarak, nüfusunun yüzde elliden fazlasını Almanların oluşturduğu Suret bölgesinin Almanlarca işgal edilmesine dayanmıştır. [|15 Mart] [|1939] 'da ise Çekoslovakya'nın kalanını da topraklarına eklemeleri anlaşmada yer almıştır. Bu olaylara kadar Hitler, stratejisinin adımlarını atarken, silah kullanmamıştır. Ancak geriye tek sorunlu bölge kalmıştır: Danzig bölgesi. Versay Anlaşmasıyla Polonya'ya verilen Danzig bölgesi, hâlâ Alman yönetiminde olan [|Doğu Prusya] ile Almanya arasındaki kara bağlantısını kestiğinden, Alman Hükümeti, Polonya hükümetinden, Doğu Prusya'yla arada bir kara bağlantısı oluşturulması yönünde bir teklifi görüşmesini istemiş ve böylece [|Danzig Sorunu] ortaya çıkmıştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Alman-Sovyet Paktı ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">İmzalayan [|Molotov], arkada [|Ribbentrop] ve [|Stalin] ( [|23 Ağustos] [|1939] , [|Moskova] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|3 Mayıs] [|1939] 'da Sovyet Dışişleri Komiseri olan Litvinov görevden alınarak yerine Vyaçeslav Mihayloviç Molotov atanmıştır. Bu atama Sovyet dış politikasında keskin bir dönüşe işaret etmiştir. Litvinov döneminde SSCB, Alman yayılmacılığına karşı Birleşik Krallık ve Fransa ile bir protokol oluşturmak için girişimlerde bulunmuş, ne var ki her seferinde reddedilmişti. Molotov döneminde ise SSCB, Alman hükümeti ile bir saldırmazlık paktı için çalışmıştır. Uzun diplomatik görüşmeler sonucunda 23 Ağustos 1939 günü SSCB ile Almanya arasında bir saldırmazlık paktı imzalanması karara bağlanmiştır **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Genel Nedenler ****<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Almanya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">: [|Adolf Hitler], öncelikle [|Orta Avrupa] , ardından [|Doğu] ve [|Batı Avrupa] 'yı Almanya topraklarına katmak amacındadır. İkincil planı ise Asya'yı, özellikle [|Sovyetler Birliği] ve [|Yakın Doğu] 'daki stratejik noktaları ele geçirmektir. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Avrupa'da Savaşın Başlaması ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Polonya ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">II. Dünya Savaşı'nın gelişim süreci <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|1 Eylül] [|1939] sabah saat 4.45'te Westerplatte'yi bombalayan Alman [|Schleswig-Holstein] zırhlısı <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Edward Rydz-Śmigły] __<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Alman Ordusu __<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> o dönemin en güçlü ordusuydu. __Danzig Sorununun__ diplomatik yollarla çözümünün uzun sürmesi üzerine Alman orduları [|1 Eylül] [|1939] sabahı Polonya sınırlarını geçtiler. __Yıldırım savaşı__ tekniklerinin ilk kez hayata geçirilişi olan [|Polonya Seferi], bu ülkenin toprak bütünlüğünü uluslararası platformda garanti etmiş olan Birleşik Krallık ve Fransa'yı harekete geçirmiştir. 3 Eylül'de Birleşik Krallık, bir gün sonra da Fransa, Almanya'ya savaş ilan etmiş ve seferberlik hazırlıklarını başlatmıştır. Ancak Alman panzer birlikleri, harekâtın ilk haftasının sonunda Polonya cephelerini yarmış ve geniş kuşatmalara girişmiştir. Müttefiklerin askeri bir müdahalesi için artık olanak görünmemektedir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|17 Eylül] [|1939] günü, Sovyet [|Kızıl Ordusuna] bağlı birlikler Polonya'nın doğu sınırlarından saldırırlar. İki ateş arasında kalan Polonya, [|27 Eylül] [|1939] 'da teslim olur, direnen birlikler de [|5 Ekim] [|1939] günü teslim olurlar. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1940 yılının Haziran ayında [|Stalin], [|Baltık Ülkelerine] gönderdiği notada, SSCB'ye yakın hükümetlerin işbaşına getirilmesini ister. Hemen ardından da [|Kızıl Ordu] [|Litvanya], [|Letonya] ve [|Estonya] topraklarına girer. 14 Temmuz'da bu ülkelerde yaptırılan genel seçimlerle işbaşına gelen hükümetler SSCB'ye katılma kararı alacaklardır. Böylece [|I. Dünya Savaşı] sonunda yeni Sovyet hükümetinin elinden çıkan bu topraklar tekrar kazanılmıştır ve bu topraklar SSCB'nin [|Baltık Denizine] açılmasında, [|Leningrad] limanının güvenliği anlamına gelmektedir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Almanya] 'nın 1938-1942 yılları arasında Avrupa'da işgal ettiği ülkeleri gösteren harita. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Baltık Denizi konusunda Stalin'in öngördüğü diğer bir önlem ise onu, [|Finlandiya] hükümetiyle görüşmelere yönlendirecektir. Görüşmelere [|9 Ekim] [|1939] 'da başlanmıştır. Görüşmelerden bir sonuç alınamayacağı kanısına varan Stalin yönetimi tarafından, [|28 Kasım] [|1939] 'da, 1932 yılında imzalanmış olan saldırmazlık anlaşmasının tek taraflı olarak kaldırıldığı Fin hükümetine bildirilir ve 30 Kasım 1939 da Kızıl Ordu Finlandiya'ya saldırır. Bu hareket Paris ve Londra'yı, Moskava'ya karşı takınılacak tavır konusunda düşünmeye sevk etti. Birleşik Krallık hükümeti Moskava ile siyasal münasebetlerıni kesmeyı reddetti. Ancak her iki memleket halkoyunda Finlandiya lehinde şiddetli bir heyecan uyanması, Polanya'nın yok edilmesi sırasında Almanya'yla bir savaşı göze alabilecek kuvvette olmadıkları inancıyla hareketsiz kalmayı tercih etmiş Fransız ve İngiliz hükümetlerini, Finlandiya meselesinde harekete geçmeye zorladı. Her iki hükümet de SSCB'ye savaş ilan etmeden Finlandiya'ya 100.000 kişilik bir askeri kuvvet yollamak kararı aldılar. Böylece Fransa ve Birleşik Krallık küçümsedikleri Sovyet ordusuyla ve SSCB'yle, Almanya'nın yanı başında savaşmayı göze almış oluyordu. Ancak Sovyet Rusyadan çekinen [|İsveç] ve [|Norveç], müttefik kuvvetlerin kendi topraklarından geçmesine izin vermediler. Bu red, müttefiklerin çok hazırlıksız oldukları bir sırada Sovyet Rusya'yla savaşa girişmelerıne engel olarak ağır bir tarihi hatayı önlemiş oldu. SSCB'nin [|Finlandiya Seferi] 6 Mart 1940'ta Finlandiya hükümetinin, Ruslar’la barış görüşmeleri için masaya oturmak zorunda kalmasıyla son bulacaktır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Kış Savaşı ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|SSCB] ’nin Kuzey batıda [|Baltık Denizine] dar bir alanda Leningrad körfezi sahili vardı. Bunun hemen kuzeyinde ise [|Finlandiya] toprakları başlıyordu. Finlandiya sınırı Leningrad'ın sadece 32km. batısından başlamaktaydı. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Bu bölge SSCB için hayati önem taşımaktaydı. Bu yüzden [|Stalin] bu toprakların SSCB'ye bağlı olmasının gerekli olduğu görüşündeydi. Stalin’in Finlilerden istediği bu topraklar 1.700 [|kilometre karedir]. Bunun karşılığında Finlandiya-Rusya sınırının orta kesimlerinden 3.500 kilometre karelik bir araziyi teklif etmektedir. Finlandiya hükümeti, böyle bir anlaşmaya varmanın, taviz vermek istemedikleri tarafsızlık tutumuyla bağdaşmayacağı gerekçesiyle konuya sıcak yaklaşmadılar. Bunun üzerine Stalin bu toprakları satın almak istedi. Bu önerisi de reddedildi. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Finlandiya] ’nın tutumu karşısında Stalin’in tutumu hızla sertleşti. [|28 Kasım] [|1939] da, 1932 yılında imzalanmış olan saldırmazlık anlaşmasının tek taraflı olarak kaldırıldığı Fin hükümetine bildirildi ve [|30 Kasım] 1939 da Sovyet orduları savaş ilan etmeksizin Finlandiya’ya saldırdı ve ertesi gün Finlandiya'nın sınır şehri Terijoki (bugün Zelenogorsk)'ye girerek, orada Fin komünist Otto Ville Kuusinen'in başkanlığında kukla bir devlet olan [|Fin Demokratik Cumhuriyeti] 'ni ilan ettirdi. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|6 Mart] [|1940] da Fin hükümeti, [|Ruslar] ’la barış görüşmeleri için masaya oturmaya razı oldu. Bu sırada Rus kuvvetleri Koivisto (bugün [|Primorsk] )'yu ele geçirmiş ve Viipuri'ye dayanmıştı. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Fin hükümeti anlaşmayı çaresiz kabul eder. Savaş boyunca Fin kayıpları 25 bin ölü ve yaralıdır. Sovyet kayıpları ise 49 bin ölü, 158 bin yaralı. Ancak Finlerin kaybettikleri toprakları geri alma arzusu yüzünden barış sadece 1 yıl sürdü ve Finlandiya, [|Almanya] 'nın yanında [|savaşa] girdi. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Kuzey Avrupa ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">"Weserübung" Harekâtı'nın sorumlularından [|Büyükamiral] [|Erich Raeder] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Alman Kruvazör //Blücher//, Norveç Ordusu'na ait Oscarsborg Müstahkem Mevkii'nin top ateşi ve torpido saldırısının sonucu batmak üzereyken ( [|9 Nisan] [|1940] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Fransız Başbakanı Reynaud, Parlamentoda gitgide artan gerginliği ve halkoyunda gizli Stuttgart radyosunun (Bu radyo, Almanlarla işbirliği yapan bir Fransız tarafından işletiliyordu. Stuttgart haini olarak adıyla anılan bu Fransız, savaştan sonra yakalanarak kurşuna dizilmiştir) kışkırtıcı yayınlarıyla çoğalan açık hoşnutsuzluğu gidermek için, bekleme politikasını terk ederek, daha dinamik ve haşin bir politikayı denemek istedi. Bu amaçla Londra hükümetini, İsveç çeliğinin Almanya'ya akmasını önlemek için [|Norveç] 'e bir çıkartma yapmaya ikna etti. Ancak müttefik kuvvetlerden önce davranan Almanlar, 9 Nisan 1940 sabahı [|Norveç] 'e, deniz yolunun güvenliği için de [|Danimarka] 'ya saldırdı. [|Norveç'in istilası] 'ndaki stratejik amaçları [|İsveç] 'ten ithal ettikleri demir cevheri yolunun güven altına alınması ve Norveç fiyortlarında denizaltıları için üsler oluşturabilmekti. Danimarka kısa sürede teslim olurken Norveç direnme gösterdi. 10 Haziran 1940'da Norveç de teslim oldu. Müttefiklerin Norveç'te oynadığı kumar, askeri bir bozgun ve manevi bir yıkılışla sona ererken, Norveç'i de Alman işgali altında esir bir ülke durumuna getirdi. 24 Nisanda Norveç bir hükümet komiserinin emrine verildi ve Quisling'in başkanlığında bir nasyonel-sosyalist hükümet kuruldu. Meclislerin güvensizliği karşısında Reynaud hükümeti 9 mayısta, Chamberlain hükümeti 10 mayısta istifa ettiler. Aynı gün Alman saldırısı beklenmedik bir anda batıya döndü. Reynaud istifasını derhal geri aldı; Chamberlain yerine İngiliz kabinesini Churchill kurdu. Avrupa ve bütün dünya için karanlık ve felaketli günler başlıyordu. [|Belçika] ise 27 Mayıs'ta teslim oldu. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Batı Cephesi ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Benelux ve Fransa Savaşları ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Dunkerque] 'da esir düşen Britanya ve Fransa askerleri (Haziran 1940) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Fall Gelb (//Sarı Harekâtı//: Benelux'a saldırı) ve Fall Rot (//Kırmızı Harekâtı//: Fransa'ya saldırı) planlayan Tümgeneral [|Erich von Manstein] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Hitler'in Paris ziyareti (solda [|Albert Speer], sağda Walter Frentz, [|23 Haziran] [|1940] , [|Palais de Chaillot] , [|Paris] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Hitler] ve generalları, [|Compiegne ormanında] tarihî vagonda ateşkes imzalamadan önce Mareşal [|Ferdinand Foch] 'un heykeline bakarken <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|10 Mayıs] [|1940] günü, 110 yedek [|tümen] tarafından desteklenen 190 tümenden meydana gelmiş bir [|Alman] ordusu, 91 [|Fransız] tümeni, 12 [|Belçika] tümeni, 12 [|İngiliz] tümeni, 1 [|Polonya] tümeni ve küçük bir [|Hollanda] ordusu tarafından müdafaa edilmekte olan batı cephesine taarruza geçti. Almanların savaş planı ise ancak şubatta kesin şeklini alıyordu. [|Belçika] ve [|Hollanda] 'ya yönelen saldırılarla [|Manş Limanını] (Fransa Seferi) ve [|Paris] 'i ele geçirmek. Asıl taarruz ise daha güneyde, Arden Ormanları üzerinden Sedan yönünde [|Fransa] topraklarına yöneliyor. Hitler, Birleşik Krallık ve Fransa'nın Almanya'ya Hollanda ve Belçika'yı geçerek hücum edeceğini bildiğinden kuvvetlerinin çoğunu Belçika üzerine sevk etti. Bunun üzerine Fransa ve Birleşik Krallık ordusunun en mükemmel silahlandırılmış motorize birlikleri derhal, Alman ordusunu kuzeyden kuşatmak ve gerisinde Ruhr Bölgesini ele geçirmek amacıyla Belçika üzerinden hücuma geçtiler. Ancak Alman birlikleri korkunç bir hızla ilerliyordu. Paraşütçü birliklerinin göz açtırmayan hücumları sonunda Meuse üzerinde birçok köprüler ve Hollanda'nın meşhur "Eben Emael" kalesi Almanların eline geçti. Hava bombardımanlarıyla yerle bir edilen [|Rotterdam] ve hemen ardından [|La Haye] işgal edildi. Hollanda bir baştan bir başa Almanlar tarafından işgal edildi. Kraliçe Vilhelmina Birleşik Krallık'a sığındı, ordu yok edildi, müttefiklerin zırflı birlikleri süratle güneye çekilmeye başladı. Bir başka Alman ordusu da [|Lüksemburg] üzerinden geçerek Meuse Nehrine varmış, nehri Namur'la Sedan arasındaki birçok noktadan geçmişti. Sedan Harekâtı 15 Mayıs'ta tam bir bozgun halini aldı. Fransız sınırının delinmesi, Belçika birliklerini Anvers-Louvain müdafa hattını terk ederek Lys'e ve İngiliz birliklerini Douai-Peronne hattına çekilmek zorunda bıraktı. Paul Reynaud 16 mayısta [|Suriye] 'de bulunan Genaral Weygand'ı General Gamelin'in yerine tayin etti. Weygand Abbeville'den kuzeye ve Ypres'den güneye giden iki hat üzerinde taarruza geçti; ancak önemli bir sonuç alamadı. Belçika orduları 25 ile 28 mayıs arasında ümitsiz bir savaşla Lys üzerinde karşı koydu. 26 Mayısta İngiliz birlikleri anavatana dönme kararı aldılar. 27 mayısta Belçika sınırı birçok noktada delindi. Belçika'nın, düşmana karşı koymasına artık imkân yoktu. Kral Leopold, 28 mayısta Almanlarla teslim anlaşmasını imzaladı. Bu üç ülkenin tümüyle istilasını önlemek için İngiliz Yurtdışı Sefer Kuvveti ve Fransız orduları kuzeye ilerleyince, taarruz çıkış hattı Arden Ormanları olan ve Manş Kanalı yönünde ilerleyen Alman zırhlı birlikleri tarafından kuşatılmış oldular. Gerçek şuydu ki Belçika, müttefik ordularının mağlubiyeti ile, izleri savaştan sonra dahi silinmeyecek çok ağır ve feci şartlar altında kaderiyle baş başa bırakılmıştı. Belçika'nın işgali üzerine İngilizler kıtadaki 235.000 kişilik ordularını ve Fransızlar 115.000 kişiye varan kuvvetlerini Almanların aralıksız bombardımanları altında, büyük zorluklarla, Dunkerque limanından deniz yoluyla tahliye edebildiler; ancak bütün silah, cephane ve mühimmat kaybedilmişti.Bu, müttefiklerin meşhur kuzey ordusunun sonu demekti. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Fransa'da, Başkan Paul Reynaud, kendisini bekleyen çok zor olaylara karşı koyabilmek için 18 Mayısta Maraşel Petanin'i hükümete davet etmişti. 15 haziranda ise orduda zırhlı birliklerin ısrarla kullanılmasını isteyen Genarel de Gaulle'ü Savaş Bakanlığı Müşteşarlığına tayın etti. Hükümetin değişmesi Fransa'nın kaderini değiştirmedi. [|14 Haziran] [|1940] 'ta Alman birlikleri Paris'e girdi. Aynı gün hükümet Bordeaux'a çekildi. Alman askerleri Paris'e girmeden 4 gün önce (10 haziran) İtalya, Birleşik Krallık ve Fransa'ya savaş ilan etti. Bu sırada Alman ordusu Loire yönünde ilerliyor, Maginot hattını geçerek [|İsviçre] sınırına doğru yürüyordu. Fransa çöküyordu. Reynaud 16 haziranda istifa etti.Yeni kabineyi Maraşel Petain kurdu ve 17 haziranda İspanya'nın aracılığı ile Almanya'dan,Vatikan aracılığı ile de İtalya'dan teslim şartlarını bildirmesini istedi.Bu sırada Münihte buluşmuş olan Hitler ve Mussolini,Fransa'ya teklif edilecek olan mütareke şartlarını belirliyorlardı. 22 Haziran 1940'da Fransa ateşkes anlaşmasını Almanya ile imzalar.Aynı gün Alman orduları Lyon'a girer.İtalya ile mütareke anlaşmasını 24 haziranda Roma da imzalandı. Alman güçleri kuzey Fransa’yı ve Fransa'nın Atlas Okyanusu kıyılarını işgal etti, Fransa topraklarının üçte ikisi, Alman kontrolüne girmiştir.İtalyan zırhlı birlikleri de Alpler bölgesinden Fransa'ya girmiştir.Menton,İtalya'nın kontrolüne girmiştir. Ayrıca Fransız Somali'sindeki Cibuti limanı ve Cibuti-Adis Abela demiryolu üzerinde İtalya'ya tasarruf hakkı tanınıyordu.Fransa bu savaşta 100.000 asker kaybetmiş, sivil halktan 80.000 kurban vermiştir. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Britanya Savaşı ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Londra], 1940 <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Britanya Savaşında Alman hava filolarını komuta eden [|Mareşal] [|Albert Kesselring] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Fransa'nın savaş dışı kalmasıyla Almanya'nın karşısında tek bir düşman kalıyordu: Birleşik Krallık. 19 Temmuzda Hitler, Birleşik Krallık'a barış teklifinde bulundu; ancak Londra bu teklifi şartsız olarak reddetti. Böylesıne bir barış, Almanya'nın kıta üzerindeki hakimiyetini tanıması demek oluyordu. Bu red üzerine Hitler, Birleşik Krallık'ı da barış masasına oturmaya zorlamak, gerekirse istila etmek için [|Britanya Savaşını] başlatmıştır. Hitler, İngiliz filosunu imha etmek ya da felce uğratmak konusunda pike bombardıman uçaklarına güveniyordu. Britanya Savaşı, Almanya tarafından, Britanya'nın istilası için hazırlanmış olan [|Denizaslanı Operasyonu] 'nun hazırlık evresi olarak düşünülmüş olup, [|RAF] 'ın (İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri) imhasını amaçlamaktadır ve esas olarak [|Luftwaffe] (Alman Hava Kuvvetleri) tarafından yürütülmüştür. 8 Ağustosta Goering hava kuvvetlerine hücum emri verdi; ancak Alman uçakları Birleşik Krallık'ta ümit etmedikleri kahramanca bir müdafaayla ve tanımadıkları bir silahla karşılaştılar. Bu yeni silah radardı. Bu yeni aletle İngilizler, Birleşik Krallık'a doğru yola çıkan Alman uçaklarınıın yerlerini ve istikametlerini çok önceden keşfedebiliyorlardı. İngiliz hava filosunu savaş dışı bırakmayı hedef alan Alman uçakları, her hücumdan ağır kayıpla dönüyordu. Bu durum karşısında Almanya, İngiliz hava ve deniz üslerini ve endüstri merkezlerini hedef almaya başladı. 6 eylülde Alman saldırısı, Londra üzerine toplandı. Londra bir ay boyunca hergün bombalandı. Bu bombardımanlar sırasında 14.000 kişi ölmüş, 20.000 kişi yaralanmış olduğu düşünülmektedir. İngiliz havacıları, Alman uçaklarına, Londra'da yarattıkları cehennemi çok ağır bir şekilde ödetti. RAF'ın sert direnci karşısında Luftwaffe, Goering'in emriyle 7 Ekim'de geri çekilmek zorunda kalmış ve harekât başarısız olarak sona erdirilmiştir. Bu savaşta, RAF 700 uçak kaybetmesine karşın, Luftwaffe'nin kaybı 3000 uçağı geçiyordu. Londra savaş süresınce hergün bombardımana tutuldu. Ekimde şehre atılan bomba sayısı 10.000, kasımda ise 7500 olarak tespit edilmiştir. Aralık ayında şehirde büyük hasarlar oldu; 1941 yılı başında [|Coventry] 'de ayakta kalmış tek bir duvar yoktu. Ama buna rağmen Hitler, partiyi kaybetmişti. Napolyon gibi o da, hayatının en tehlikeli kumarını oynamak ve ingiltere ile bir ölüm-kalım savaşına girişmek zorundaydı. Böylece mücadele, karayla denizin çarpışması olarak bir başka cephede yeniden başlıyordu. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Kuzey Afrika Cephesi ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">DAK komutanı Tankçı Orgeneral [|Erwin Rommel] (Ekim 1942'de Mareşallığa yükseltildi.) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Bernard Montgomery], [|Archibald Wavell] ve [|Claude Auchinleck] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Bernard Montgomery] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Kuzey Afrika'da Alman zırhlı arabalarından [|SdKfz 231], 1942 <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Matilda Mk II] [|piyade tankları] ( [|El-Alamein] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">İtalya'nın [|10 Haziran] [|1940] 'da Almanya safında savaşa girmesiyle savaş [|Kuzey Afrika] 'ya da sıçramış oldu. Zaten Libya, Eritre ve Somali İtalyan kontrolündeydi. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">İtalya'nın Kuzey Afrika'da operasyon alanı olarak belirlediği bölge, Nil Nehri ve Tunus arasında kalan Batı Çölü'ydü. 1939 yılı ortalarında itibaren Mısır'daki İngiliz Orta Doğu Kuvvetleri, Libya'daki İtalyan kuvvetlerini yoklama taarruzlarıyla taciz etmekteydi. General Creagh komutasındaki 7. Zırhlı Tümenin askerleri bu çatışmalarla “çöl fareleri” olarak anılacaktır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Libya’daki İtalyan kuvvetleri Mareşal Graziani komutasında 7 tümenlik ve 300 tanklık bir kuvvetle 13 Eylül 1940’da İngilizlere saldırmışlar, Mısır topraklarında az biraz ilerledikten sonra, ciddi bir direnişle karşılaşmamalarına karşın [|Sidi Barrani] 'de duraklayıp savunma sistemleri oluşturmaya koyuldular. Aralık ayında henüz Nil Irmağına ulaşamadan Wavell’in komutasındaki birlikler tarafından durduruldular. Çarpışmalar sonunda İtalyanlar Bingazi’nin ötesine püskürtüldü. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">7 Aralık 1940 gecesi, General O'Connor komutasındaki bir İngiliz birliği İtalyan mevzilerine saldırdılar. Sidi Barrani'nin İngiliz kuvvetlerinin eline geçmesiyle İtalyan birlikleri dağılmışlardır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3 Ocak 1941'de yeniden taarruza geçen O'Connor, 22 Ocak da Tobruk limanına ulaştı ve ileri Harekâtını sürdürdü. 7 Şubat 1941'de Bingazi'ye ulaşmıştır. İtalyan birliklerinin Kuzey Afrika'da pozisyonlarını korumaları iyiden iyiye güçleşmişken, İngiliz hükümetinin dikkatinin Balkanlar'a yönelmesi nedeniyle Kuzey Afrika'daki harekât durmuştur. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">12 Şubat 1941'de General [|Erwin Rommel] Kuzey Afrika'da yeni oluşturulan Alman Kuzey Afrika Kolordusu'nun komutanı olarak Trablusgarp'a ulaşmıştır. Rommel, 31 Mart 1941 günü El Ageyla'daki İngiliz birliklerine sürpriz bir baskın düzenleyerek kenti ele geçirir. 2 Nisan 1941 de, Almanya'nın [|Balkan Cephesini] açmasından iki gün sonra Bingazi yönünde ilerlemesine devam eden Rommel, İngiliz 2. Zırhlı Tümenini kuşatma altına alıp teslim olmak zorunda bırakmıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Rommel'in birlikleri Batı Çölü'nde 600 km. kadar ilerlemişler, fakat Tobruk limanı İngilizlerin elinde kalmıştır. Nisan 1941 ayı içinde Rommel iki kez Tobruk'a yüklenirse de sonuç alamaz. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|15 Mayıs] [|1941] sabahı İngiliz birlikleri Alman hatlarına " [|Brevity Harekâtı] " kodadıyla bilinen bir taarruzda bulunurlar. Halfaya Geçidi'ni ele geçirmelerine karşın Almanların karşı taarruzları sonucu Brevity Harekâtı başarısız olmuştur. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">14 Haziran 1941 gecesi İngiliz birlikleri ikinci bir taarruza giriştiler. " [|Savaş Baltası Operasyonu] " kod adlı bu harekâtda İngiliz birlikleri, Halfaya Geçidi'ne ve Rommel'in merkezdeki garnizonuna saldırırlar. Halfaya Geçidi, her iki tarafın askerleri arasında "Cehennem Geçidi" olarak adlandırılacaktır bundan böyle. Her iki taarruz da İngilizler açısından başarısız olur. Harekâtın üçüncü günü başlarken Rommel, tüm birliklerini, İngilizlerin geri çekilme hattını tutmak amacıyla Halfaya Geçidi'nin yanından ileri sürecektir. Bu tırpan hareketi durdurulamayınca İngilizler geri çekilmek zorunda kalırlar. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Tobruk'taki köprü başına ulaşma yönünde İngilizlerin üçüncü girişimi, "Crusader Harekâtı" olarak kayıtlara geçmiştir. 18 Kasım 1941'de başlatılan harekât bu kez başarılı olur. 4 Aralık 1941'de Rommel, Tobruk önlerinden de çekilmek zorunda kalmıştır. Rommel, daha önce savunma hatları oluşturduğu Gazala Hattı'na çekilmiştir ama, 13 Aralık 1941'deki İngiliz saldırısı karşısında geri çekilmek zorunda kalır, İngilizlerin 200 tankına karşılık elinde kullanılır durumda 30 tankı vardır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">27 Aralık 1941 tarihinde Rommel, birkaç gün önce ulaşan 30 tanklık takviye kuvvetini kullanarak İngiliz hatlarını yeniden [|Gazala Hattı] 'na kadar ileri itmiştir.Alman Afrika birliklerinin başarılı olamamasının en büyük sebebi ingiliz casus denizaltılarından biri olan SARAH'ın Almanların deniz yoluyla ulaştırdıkları mühimmatlarının yollarını ve geçiş zamanlarını tespit etmesi ve böylece Alman ve İtalyan deniz ikmalimin kesintiye uğramasıdır.Rommel sipariş ettiği silahların yaklaşık yarısına ulaşabiliyordu. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">21 Ocak 1942'de Rommel yeniden taarruza geçmiştir. Bu harekât İngiliz birliklerini [|Bingazi] 'ye kadar geri atacaktır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Balkan Cephesi ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;"> [|Marita Harekâtı] (Yunanistan ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">II. Dünya Savaşı sırasında [|Nazi Almanyası] 'nın Yunanistan Savaşı'nda ülkeye saldırması ile Nisan [|1941] 'de başlamış ve Ekim 1944'te [|Almanya] 'nın ana topraklardan geri çekilmesi ile son bulmuştur. Geri çekilmenin ardından yine de [|Girit] ve bazı önemli adalar 1945 Haziran'ına dek Alman askerî birliklerinin denetimi altında kalmıştır.   <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Yunanistan'ı ilk olarak işgâl etmeye kalkışan devlet [|İtalya] 'dır. Ekim [|1940] 'ta ülkeye saldıran İtalya'nın Yunanistan'ı almada yaşadığı başarısızlığın ardından Alman lider [|Adolf Hitler], [|Balkanlar] 'ı kontrol altına alabilmek için ordusunu doğruca Yunanistan'a yönlendirmiştir. Hızlı bir "// [|Yıldırım savaşı] //" taktiği ile [|1941] Nisan'ında ülkeye girilmiş ve Mayıs ayının ortalarına doğru Yunanistan, [|Almanya], [|İtalya] ve [|Bulgaristan] olmak üzere üç farklı devletin işgâli altında kalmıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">İşgâl altında olunan süre boyunca sivil Yunanistan halkı birçok zorluk ile karşı karşıya kalmış ve 300.000 sivil açlık ve salgın hastalıklardan dolayı yaşamını yitirmiştir. Ülkenin ekonomisi tamamı ile çökmüştür.Bu güçler ülkeyi denetim altında bulunduran gruplara karşı gerilla atakları ile saldırmışlar ve büyük casusluk eylemlerinde bulunmuşlardır. [|1943] yılına gelindiğinde bu direnişçi gruplar birbirleriyle çatışmalara girmişler ve tam bağımsızlığın alındığı 1944 yılında krizde olan ülkede [|iç savaşın] çıkmasına neden olmuşlardır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;"> [|Merkür Harekâtı] ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">II. Dünya Savaşı'nda [|20 Mayıs] 1941 sabahında [|Fallschirmjäger] 'lerin (Alman Paraşütçü Hafif Piyadesi) [|Girit Adasına] havadan indirilmesi ile başlamıştır. İşgal amaçları bağlamında başarıya ulaştıysa da, Alman tarafının verdiği kayıpların büyüklüğü nedeniyle, Alman ordusu bir daha hava indirme operasyonu yapmamıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Girit Muharebesi dünya tarihindeki en büyük hava indirme operasyonu olarak nitelenmekte olup ve tüm dünyada hava indirme tümenlerinde taktik açıdan öğretilen önemli bir muharebedir. Her ne kadar Müttefiklerin II. Dünya Savaşı'nda yapmış olduğu [|Market Garden Operasyonu] 'nda daha fazla sayıda paraşütçü komando kullanıldıysa da söz konusu operasyon zırhlı birliklerle desteklendiğinden, hava desteği dışında destek olmadan yapılan bu Alman saldırısı en büyük hava indirme operasyonu olarak kabul edilir. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Doğu Cephesi I ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Fedor von Bock] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Barbarossa Harekâtı, 22 Haziran 1941 <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Semyon Konstantinoviç Timoşenko] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">"Barbarossa" ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Norveç, Fransa ve Balkanlar'ın istilasıyla, Batı'dan gelebilecek bir dizi askeri tehdidin önlemini almış olan Hitler, dikkatini bu kez doğuya, [|Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği] 'ne çevirmiştir. [|22 Haziran] [|1941] günü kısa bir hazırlık ateşinin ardından Alman panzer birlikeri Sovyet sınırını geçerler. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Böylece II. Dünya Savaşının Doğu Cephesi savaşlarının açılış hamleleri sayılabilecek [|Barbarossa Harekâtı] başlamış olur. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Doğu Cephesi] [|22 Haziran] [|1941] tarihinde başladı ve harekâtın ilk aylarında Wehrmacht’ın hızlı ilerleyişine ve [|Kızıl Ordu] ’nun ciddi ölçüde kayıplarına sahne oldu. Emrindeki tank kolordularıyla hızla [|Moskova] önlerine gelen Mareşal [|Fedor von Bock], [|Hitler] tarafından zorla geri dönüp [|Smolensk] 'teki Rus ordularını esir alması istenince, [|Moskova] 'yı terketmiş olan [|Stalin] zaman kazanıp kendi birliklerini savunma yapmaları için Moskova'ya yığdı. Sonbahar aylarındaki yağışlar, Rus direnişinin giderek kendini toparlaması ve sertleşmesi, ardından da o yıl erkenden bastıran kış şartlarının oluşturduğu zorluklarla Alman ordularının ilerleyişi durma noktasına geldi. 5 Aralık 1941 akşamı, Moskova'ya yönelik Alman saldırıları sonlanmak zorunda kaldı. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Stalingrad Muharebesi ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1942’de Hitler, Karadeniz'le Hazar Denizi arasında bulunan Kafkasya petrol yataklarını ve bu bölgenin hemen kuzeyindeki Don ve Donets nehirleri arasındaki sahayı ele geçirmeyi hedefledi. Bu planın ilk adımı Mavi Operasyon kod adıyla bilinecektir. Mavi Operasyon, Alman ordularına Stalingrad ve Kafkasya yolunu açmak içindir. Mavi Harekâtının bu hedeflere ulaşmasından sonra Alman orduları iki grup olarak operasyonları sürdürdüler. Stalingrad kentinin ele geçirilmesi yönündeki operasyonlar, [|Stalingrad Muharebesi] ile II. Dünya Savaşı’nın dönüm noktalarından biri oldu. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Stalingrad’ı kuşatan Alman birlikleri Rusların [|Uranüs Operasyonu] kod adını verdikleri karşı taarruzla çembere alındı. Çemberi kırmak amacıyla Alman Don Ordu Grubunun giriştiği [|Kış Fırtınası Operasyonu] ise Kızıl Ordu’nun karşı operasyonu ( [|Küçük Satürn Operasyonu] ) ile başarısızlığa uğramıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Küçük Satürn Operasyonu’nun başarısının hemen ardından Kızıl Ordu, [|Satürn Operasyonu] ile, Kafkasya’da zaten güçlükle ilerlemekte olan Alman ordularının geri bağlantısını kesmek amacıyla taarruzlara başlamıştır. Bu taarruzların durdurulamayacağı ortaya çıkınca Alman birlikleri 1943 yılının Ocak ayı başlarında Kafkasya’dan çekilmek zorunda kalmışlardır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1943 yılı ocak ayı ortalarına doğru daha kuzeyde Kızıl Ordu’nun giriştiği karşı taarruzlar sonucu, Don ve Donets bölgesi tekrar Rusların kontrolüne geçmiştir **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Asya-Pasifik Cephesi ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Çin-Japon Savaşı] ve [|Pasifik Cephesi] (1937-1942) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Oramiral] [|Isoroku Yamamoto] ( [|Japon İmparatorluk Donanması] Başkomutanı) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">"Malaya Kaplanı" Korgeneral [|Tomoyuki Yamashita] (25. Ordu komutanı) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Yanan Amerikan zırhlı [|USS //Arizona//] ( [|7 Aralık], [|1941] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Yanan Japon uçak gemisi [|//Hiryū//] (Midway) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Yanan Amerikan uçak gemisi [|USS //Lexington//] (Mercan Denizi) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Amerikan uçak gemisi [|USS //Wasp//] batmak üzere ( [|Solomon Adaları], [|15 Eylül] [|1942] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Japon uçakların saldırı altında Amerikan uçakgemisi [|USS //Hornet//] ( [|Santa Cruz Adaları Deniz savaşı], [|26 Ekim] [|1942] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Çin- [|Burma] sınırlarında [|Salween Nehrinde] Japonlara karşı savaşan [|Çin Cumhuriyeti] askerleri (Haziran, 1943) **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Pearl Harbor ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Japonlar güçlerine güveniyordu. En güçlü, en modern donanmanın ellerinde oluşu, Çin'in zengin bölgelerinin işgalini tamamlamaları ve Avrupa'daki karışık ve güvensiz durum Japonları Avrupa Uzakdoğu sömürgelerine saldırı arzularını körükledi. Endonezya (Hollanda Hindistanı), Pasifik adaları, Fransız Çinhindi, Burma ve Hindistan iyi bir hedef olarak namluda duruyordu. Ancak kolay gibi görünen bu harekât Japonlara göre güçlü ve resmen olmasa da Müttefik cephesine destek verebilecek bir Amerikan deniz filosu Pasifik'te bulunurken gerçekleştirilemezdi. Bu amaçla bir nevi Amerikan su üstü gücüne suikast olacaktı. Japonlar da Amerika kendini toparlayana dek, kızaklardan yeni binlerce tonluk savaş canavarları çıkarmadan evvel işgal işini bitirmiş halde muzafferiyetlerinin tadını çıkaracaklardı. Bu büyük görev amacıyla o güne dek denizlerde kullanılmamış büyüklükte bir hava gücü Amiral Nagumo'nun yönetimine verildi. Birçok savaş gemisi ve uçakları Oahu yakınına taşıyacak altı uçak gemisi hazırlandı. Torpil uçakları, Vals uçakları, yüksek irtifa bombardıman uçakları; gemileri yoketme işi, avcı uçaklarıysa Amerikan uçaklarını henüz yerdeyken imha için (Alman taktiği) uçak gemilerine yerleştirildi. Toplam 429 uçak kendine güvenle yola koyuldu...  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Başlangıçta, ABD savaşa doğrudan katılmasa da, İngiltere’ye büyük ölçüde ekonomik ve askeri malzeme yönünden destek sağlıyordu. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|7 Aralık] [|1941] ’de, bir pazar sabahı, Japon uçak gemilerinden havalanan yüzlerce avcı, torpido ve bombardıman uçağı, Hawaii Adalarından Oafu Adasında bulunan [|Pearl Harbor] deniz üssüne geniş çaplı bir hava saldırısı düzenledi. Japonlar bombaladıkları 8 [|Dretnoddan] 6'sını batırdı ya da kullanılamaz hale getirdi. Amerika donanmasına ait 3 uçak gemisi (CV-5 USS //Yorktown//, CV-6 USS //Enterprise//, CV-8 USS //Hornet//)nin seferde oldukları için bu saldırıdan kaçabilmesinden dolayı, Japonların bu hava taarruzu her ne kadar başarılı görünse de esasen Japonya açısından büyük bir şanssızlık olarak kabul edilmektedir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Pasifik Savaşları] 'nın ilerleyen aşamalarında, deniz savaşlarında hava gücünün belirleyici bir rol oynadığının kanıtlanması da göstermektedir ki, hava unsurlarını taşıyan Amerikan uçak gemilerinin zarar görmemiş olması, savaşın kaderi üzerinde yaşamsal bir rol oynamaktadır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Yine de bu olay üzerine ABD Kongresi [|8 Aralık] [|1941] ’de Japonya’ya savaş ilan etti. Kaçınılmaz olarak Japonya'nın müttefiki olan Almanya ve İtalya 11 Aralık günü ABD'ye savaş ilan etti. Bir gün sonra ise Japonya, İngiltere, Kanada ve Avustralya'ya savaş ilan etti. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Pearl Harbor baskınıyla aynı gün, Taiwan (Formoza) adasından kalkan Japon uçakları Filipin Adalarına yönelik bir hazırlık saldırısı başlattı. Bu adalara hemen ardından Japon birliklerince çıkarma yapılarak işgal edildi. General Douglos MacArthur komutasındaki ABD ve Filipin güçleri geri çekilmek zorunda kaldılar. Japonlar 1942 Mayısın'da Filipinler'i ele geçirdiğinde 36 bin asker ve 25 bin sivil esir alındı. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">İzleyen aylarda Japon kuvvetlerinin ileri Harekâtı devam etti. Guam, Wake Adaları, Hong Kong, Malaya işgal etti. Malaya yarımadasındaki Singapur 1942 Şubat'ında Japonların eline geçti. Japon ilerlemesi, Brunei, Saravak, Borneo, Timor, Cava, Sumatra, Selebes, Yeni Britanya, Solomon Adaları, Yeni Gine’nin doğusu, Gilbert Adaları, Andaman Adası, ve Aleut Adaları'na kadar yayıldı. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Bu başarılar Japonya'ya, Güneydoğu Asya denizlerinde kesin bir üstünlük sağlamıştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Mercan Denizi ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Nisan] [|1942] sonlarında Japonlar, [|Yeni Gine] 'nin güneydoğusundaki [|Port Moresby] 'de ve [|Solomon Adalarının] güneyindeki [|Tulagi] 'de hava üsleri kurarak [|Avustralya] ve [|Yeni Kaledonya] arasındaki [|Mercan Denizinin] denetimini ele geçirmeye hazırlanıyorlardı. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Japonların] [|Port Moresby] 'yi ele geçirme planını haber alan [|Müttefikler] eldeki bütün hava ve deniz kuvvetlerini alarma geçirdiler.Japonların [|3 Mayıs] 'ta [|Tulagi] 'ye çıkarma yapmaları üzerine, Tuğamiral [|Frank J. Fletcher] komutasındaki keşif kuvvetine bağlı bir uçak gemisinden havalanan [|ABD] uçakları Japon çıkarma grubuna saldırarak bir destroyeri, birkaç mayın tarama ve çıkarma gemisini batırdı. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|4 Mayıs] 'ta [|Rabaul] 'den yola çıkan asıl Japon kuvvetlerini oluşturan deniz birliklerinin çoğu doğuya doğru dolambaçlı bir yol izledi. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">İki tarafın uçak gemileri 5- [|6 Mayıs] günlerini birbirlerini aramakla geçirdi. [|7 Mayıs] sabahı Japon uçak gemisinden havalanan uçaklar bir ABD destroyeriyle tankerini batırdı.Fletcher'ın uçakları da Japon hafif uçak gemisi Şoho'yu ve bir kruvazörü batırdı. Ertesi gün Japon uçakları ABD uçak gemisi Lexington'ı batırdı ve Yorktaown'a büyük hasar verdi.Buna karşılık ABD uçakları da büyük Japon uçak gemisi Shokaku'yu savaşamayacak ölçüde ağır hasara uğrattı. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Çok uçak kaybeden Japonlar, hava korumasının yetersizliği ve karadan havalanan Müttefik bombardıman uçaklarının saldırıları karşısında [|Port Moresby] 'ye giden kuvvetlerini Rabaul'de geri çekmek zorunda kaldılar. Zaferle sonuçlanan çarpışmalar boyunca yalnızca uçakları kullanan Müttefik deniz kuvvetleri, hiçbir zaman Japon savaş gemilerine atış menziline girecek kadar yaklaşmadı. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Midway ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Midway Muharebesi ( [|Japonca] : ミッドウェー海戦 <span style="display: none; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">, <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> - //Midway Kaisen / Midway Deniz Muharebesi//) (Japon kod adı: MI Harekâtı, MI 作戦 <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / //Emu Ai Sakusen//), [|Muharebenin] amacı stratejik [|Midway adası] 'nı almak ve Amerikan uçak gemilerini yok etmekti. Bu amaçla toplanan [|Japon] armadası[// [|kaynak belirtilmeli] //]nda 200 parçalık Japon filosunda 8 [|uçak gemisi] ve 11 zırhlı bulunuyordu.[// [|kaynak belirtilmeli] //] Buna karşılık Amerikalılar 3 uçak gemisi etrafında 76 parçalık bir filo hazırlayabilmişlerdi. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ne var ki Japonlar güçlerini dağıttılar. İki uçak gemisini, Amerikalıları kuzeye çekmek için [|Aleut Adaları] ’na doğru göndermişler, iki uçak gemisini de esas filonun çok gerisindeki çıkarma filosuna tahsis etmişlerdi. Japon şifresini çözen Amerikalılar birçok bocalamaya ve [|USS //Yorktown// (CV-5)] ’ın bu sefer batmasına rağmen, Japon İmparatorluk Filosu’nun belkemiği olan en önemli dört Japon uçak gemisini batırdılar. Bu savaşın Amerikalılar lehine sonuçlanmasındaki en önemli etken Amerikan ordusunun Japon şifreleme sistemini çözmeleri ve Japonların bundan haberi olmamasıdır. Japon uçak gemilerinin batırılmasındaki etken ise Japon amiralinin hazırda bekleyen silahları yüklenmiş muharebe uçaklarının saldırı filosu geri dönmedi diye bombardıman cephanesi yüklemek amacıyla hangara indirmesi ve bu sırada Amerikan uçaklarının gemilere saldırmasıdır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Bu savaşta ve sonraki savaşlarda Japon donanmasının yenilmesindeki en önemli etkenlerden biri Japon gemilerinde radar bulunmaması olacaktır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Guadalcanal ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Guadalcanal, II. Dünya Savaşı'nda [|Japonya] 'nın 3. Ana Savunma Hattının bulunduğu bölge olarak bilinir. [|Amerikan] donanması [|Midway] zaferinden sonra gözünü Guadalcanal'a çevirdi. Sahil çıkartmasında oldukça zorlanıcaklarını sanıyorlardı. Fakat [|Japon] askerlerinden çıkartma anında hiç bir ses gelmedi. O anlık Amerikan askerleri kendilerini şanslı hissettiler. Guadalcanal'da yaşayan yerliler sayesinde Japonların bulunduğu mevzilere kadar ilerlediler. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Batıdaki Deniz Savaşları ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Akdeniz’de müttefikler, özellikle İngilizler açısından deniz hakimiyeti yaşamsal bir önem taşımaktadır. İngiliz İmparatorluğu'nun Uzak Doğu bağlantısı Akdeniz üzerinden sağlanmaktaydı. Ayrıca Kuzey Afrika'daki askeri varlığının takviyesi ve ikmali açısından da bu deniz yolunun önemi büyüktü. Ard arda uygulanan başarılı deniz operasyonları ( [|Mers-el-Kebir Savaşı], Taranto Savaşı, Matapan Yarımadası Savaşı gibi) bu deniz yolunda İngiliz hakimiyetini sağlamış olmakla birlikte bir süre için Uzak Doğu bağlantısı Afrika kıtasının güney ucu dolaşılmak zorunda kalınarak sağlanmıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Atlas Okyanusu'ndaki deniz savaşları ise, [|Bismarck] olayı dışında, Alman [|denizaltılarıyla] müttefik deniz ve hava güçleri arasında sürmüştür. Savaşın genel çizgisi, deniz ticaret hatlarına saldıran Alman denizaltılarıyla onları önlemeye çalışan müttefik su üstü gemileri ve uçakları arasında geçmiştir. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Görüntüler ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Kuzey Afrika Çıkarması ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|8 Kasım] [|1942] 'de İngiliz ve ABD güçlerinden oluşan bir görev kuvveti Fas ve Cezayir kıyılarına bir çıkarma yaptı. 6 Ağustos 1942 günü başlayan İngiliz taarruzu karşısında ( [|II. El Alameyn Savaşı] ), geri çekilmek zorunda kalan Rommel, bu çıkarma harekâtı sonucu iki ateş arasında kalmış oluyordu. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">General [|Montgomery] komutasındaki İngiliz 8. Ordusunun ileri Harekâtı, Rommel'in döşemiş olduğu onbinlerce mayın dolayısıyla ağır aksak ilerleyebiliyor. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Böylece İngiliz 8. Ordusu, [|13 Aralık] [|1942] 'de Tobruk’a ulaşabiliyor. 1943 yılının ocak ayı sonunda ise Libya tümüyle Rommel’in kontrolünden çıkmıştır. Artık Kuzey Afrika’da durum tümüyle ABD ve Ingilizlerin kontrolü altındadır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">İtalya Cephesi ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Monte Cassino enkazları <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|10 Temmuz] [|1943] ve [|2 Mayıs] [|1945] tarihleri arasında [|İngiliz] ve [|Amerikan] donanmalarının [|Husky Harekâtı] ile [|Sicilya] 'ya yapmış olduğu çıkarmayla açılmış olan cephedir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Müttefikler], [|Kuzey Afrika] ’daki Alman askeri varlığını ortadan kaldırdıktan sonra İtalya'ya yöneldiler. İtalya'ya bir çıkarma yapılmasından önce [|Sicilya] adasındaki Alman askeri gücünün de kırılması gerekmişti. İtalya topraklarına Müttefik çıkarması iki noktadan yapılmıştır. General Montgomery’nin 8. Ordusu, Sicilya’dan hareketle dar Messina boğazını geçerek İtalyan çizmesinin parmak ucuna çıkmıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">İkinci çıkarma operasyonu olan [|Salerno] çıkarması ise, Salerno'nun güneyindeki iki plaja, bir İngiliz, bir Amerikan kolordusu tarafından yapılmıştır. Çıkarmanın üçüncü gününde Müttefik haraketı durdurulmuş, ancak ilerleyen günlerdeki takviyeler ve ağır bombardımanlar sonucu sağlam bir köprü başı oluşturulabilmiştir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Aynı gün İtalya, Müttefiklerle bir mütareke imzaladı, fakat bu mütareke Salerno çıkarmasına kadar gizli tutuldu. Çıkarma birlikleri esas hedefleri olan [|Napoli] 'ye Harekâtın üçüncü haftasında ulaşıyorlar. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|22 Ocak] [|1944] 'te Müttefikler [|Roma] ’nın 40 km. güneyinde, Anzio’ya bir çıkarma daha yapıyorlar. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Çok çetin çatışmalarla geçen İtalya Cephesi, 29 Nisan 1945'te İtalya topraklarındaki Alman birliklerinin müttefiklere yenilmesi ve İtalya'nın kayıtsız şartsız teslim olması ile cephe kapanmıştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Doğu Cephesi II ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Hisar Harekâtı ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Kursk Savaşı **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> (Almanya'nın verdiği kod adı: Unternehmen Zitadelle / Hisar Harekâtı), II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi'nde, Alman kuvvetlerinin Kursk çıkıntısına karşı 1943 Temmuz ve Ağustos aylarında giriştikleri genel taarruzdur. Bugüne kadar yapılmış en büyük tank çarpışmaları ve bir günde en fazla kayıp verilmiş hava çatışmaları bu muharebede gerçekleşmiştir. Almanların Doğu Cephesi'nde gerçekleştirdiği son stratejik taarruzdur. Sonucundaki Sovyet zaferi, Doğu Cephesi'nde inisiyatifi Sovyetlere vermiştir ve savaşın sonuna kadar da öyle kalmıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Kursk çıkıntısı, Almanların Stalingrad'daki yenilgisi sonrasındaki Sovyet taarruzu ve Alman karşı saldırısı sonucu oluşmuştu. Almanlar, çıkıntıyı kuzey ve güney kanatlarından keserek cepheyi kısaltmayı ve Kızıl Ordu birliklerini çembere alarak yeni bir büyük zafer elde etmeyi umuyorlardı. Ancak Sovyetlerin, Hitler'in planları hakkında iyi bir istihbaratı vardı. Bu ve Almanların yeni silahları, özellikle de Panter tankını bekleyerek taarruzu sürekli ertelemeleri Kızıl Ordu'ya derin bir savunma hattı oluşturmak ve karşı saldırı için stratejik rezervleri uygun yerlere konuşlandırmak için yeterli zamanı verdi. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Almanlar derin savunma hatları içinde tamamen yorulduktan sonra Sovyetler kendi karşı saldırılarını yaparak 5 Ağustos'ta Orel ve Belgorod'u ve 23 Ağustos'ta da Harkov'u geri alarak Almanları geniş bir cephede geri attılar. Bu savaş 2 yıldır işgal altında kalan Kiev'in 2 Kasım 1943'te kurtarılmasının önünü açmıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Sovyetler daha önce kış harekatlarında başarı elde etmişlerse de bu, Sovyetlerin savaştaki ilk başarılı stratejik yaz harekatıydı. Bu stratejik operasyon daha sonra harp akademileri derslerinde yer aldı. Kursk Savaşı, bir Yıldırım savaşının düşman hatlarını yaramadan yenilmesiyle sonuçlanan ilk muharebedir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|T-34] (Kursk Savaşı) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Kızılordu askerleri, Dnepr Nehri geçişini hazırlarken **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Bagration Harekâtı ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Normandiya Çıkarması] 'ndan 16 gün sonra ve [|Almanya] 'nın [|Sovyetler Birliği] 'ne savaş ilan ettiği günün üçüncü yıldönümünde, [|Alman] hatlarının merkez bölümünde, [|22 Haziran] [|1944] günü geniş kapsamlı bir [|Kızıl Ordu] taarruzu başlatılmıştır. [|Stalin], harekâtın kod adı olarak prens [|Bagration] ’un adını seçmiştir. [|Napolyon savaşları] sırasında, çağın en üstün taktik kumandanlarından biri sayılan Bagration, [|1812] de [|Napolyon] ordularına karşı [|Borodino] ’da verilen savaşta ölmüştü. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Ruslar], 124 [|tümende] 1,2 milyon asker, 5.200 [|tank] , 30 bin top ve 6 bin uçağı bu cepheye sürmüşlerdir. [|Almanlar] bu saldırıya, eksik kadrolu 63 tümende 350 bin dolayında asker, 900 tank ve 10 bin topla göğüs germek durumundaydılar. Taarruzun ilk günü bitmeden [|Alman] hatları iki cephede yarıldı ve 53. Kolorduyla birlikte [|Vitebsk] kenti kuşatıldı. Aynı gece [|Luftwaffe], [|Ukrayna] ’daki [|Poltava] Amerikan üssüne bir hava akını düzenledi. 44 adet [|B-17 ağır bombardıman uçağı] pistde imha edildi. Üsteki yarım milyon galonluk akaryakıt da kullanılamayacak duruma getirildi. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Alman] 53. Ordu’sunun yarı mevcudunu oluşturan 5 [|tümen] için [|25 Haziran] 'da [|Hitler], çekilme emrini verdi ama [|28 Haziran] 'a gelindiğinde 53. Kolordu’dan geriye pek bir şey kalmamıştı. 53. Kolordu’nun 5 tümeninden sadece biri, ağır kayıplarla [|Rus] kuşatmasından kurtulabilmiştir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Aynı gün mareşal [|Rokossovski] emrindeki [|Sovyet] kuvvetleri [|Minsk] ’in hemen güney doğusundaki [|Bobruisk] kentini ve dolayısıyla Alman 9. Ordusu’nu kuşatırlar. Kuşatma altındaki bu ordudan sadece 15 kişi kurtulabilecektir; [|Kızıl Ordu] 70 bin tutsak alır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|2 Temmuz] [|1944] 'te [|Rokossovski] ’nin öncü birlikleri, [|Minsk] ’in 60 km. batısında, [|Varşova] bağlantısını sağlayan kara ve demiryolunu keserler. [|Kızıl Ordu] birlikleri bir haftada 225 km. yol kat ederek [|Alman] [|tümenleri], [|kolorduları] arasından geçip Merkez Ordular Grubu’nun geri bağlantısını kesmiştir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Merkez Ordular Grubu’ndan arta kalan 4. Ordu [|3 Temmuz] 'da [|Berezina Nehri] 'nde kalan tek köprüden batıya geçerek imha olmaktan kurtulur. Nehri geçmişlerdir ama [|Berezina Savaşı] Alman 4. Ordu’su için çok ağır kayıplarla sağlanabilen bir geçiş olmuştur. Ne var ki Berezina nehri'nin batısında tutunmak da mümkün olamaz. Zaten aynı gün [|Minsk] ’in Rusların eline geçmesiyle de 4. Ordu kuşatılmış duruma düşmüştür. Havadan ikmal girişimleri de başlar başlamaz başarısızlığa uğrar. [|11 Temmuz] [|1944] günü, 4. Ordu’dan sağ kalanlar da teslim oldular. Böylece 1941 yazında Alman işgaline giren [|Beyaz Rusya] bu harekatla kurtarıldı. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">12. Kolordu komutanı general [|Müller], direnmenin intihardan farksız olacağını anlayarak elindeki tüm kuvvetlerle 8 Temmuz [|1944] 'te teslim olmuştur. Berezina bataklıklarını geçip uçsuz bucaksız ormanlarda birkaç kola ayrılan 27. Kolordu, çemberden çıkmak için çabalamaktadır şimdi. 13 temmuzda [|Vilna] kenti Rus'ların eline geçer ve kenti savunan Alman tümeni imha edilir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Merkez Cephede yaşananlar tam bir bozgundur. Üç haftadan kısa bir sürede Kızıl Ordu’nun başardığı bu dev kıskaç harekâtıyla Merkez Ordular Grubu, neredeyse tümüyle savaş dışı kalmıştır. Almanlar, 200 bin asker ve subay ile 22 generalin içinde bulunduğu toplam 55 tümenini kaybetmiştir. Bazı kaynaklarda ise Alman kayıplarının 400 bini bulduğu belirtilmektedir. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Stratejik Bombardıman ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">II. Dünya Savaşı’nın özelliklerinden biri, gerek cephede olsun, gerekse cephe gerisinde, hava unsurlarının yoğun olarak kullanılmasıdır. Cephe gerisine yönelen hava taarruzları, lojistik hedeflere yönelmiştir, silah sanayi tesisleri, destek sanayi tesisleri, enerji santralleri, petrol depolama ve rafineri tesisleri, iletişim ve ulaşım hatları bombardımanın hedefleri olmuşlardır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Britanya Savaşı] 'nın son bulması ve Doğu Seferi'nin başlamasıyla Alman hava kuvvetlerinin önemli bir bölümü [|Rusya] 'da bulunmaktadır. Dolayısıyla Alman hava kuvvetlerinin Batı'daki faaliyetleri, önleme faaliyetleri olarak kalmıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Böyle olunca Stratejik Bombardıman, esas olarak Müttefik bombardıman filolarının Alman tesislerine yönelik bombardımanlarıdır. Ne var ki, zaman zaman sivil hedefler de bu bombardımana hedef olmuştur. [|Köln], [|Essen] , [|Bremen] , [|Hamburg] gibi Alman kentlerine yoğun hava saldırıları düzenlenmiştir. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">"...İkinci Cephe...." ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Normandiya Çıkarması ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Amerikan askerleri [|Normandiya] Çıkarmasında, [|6 Haziran] [|1944] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Müttefiklerin Güney Fransa çıkarması ("Dragoon" harekâtı, [|15 Ağustos] [|1944] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Villersbocage çatışmasında terkedilen [|Cromwell tank] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Zafer Geçidinde Müttefikler ve Özgür Fransa birlikleri (Paris) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Peiper kampfgruppe'ne bağlı birlikler ( [|Malmedy], [|Belçika] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ludendorff köprüsü <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Normandiya kıyılarında beş bölgede çıkarma yapılmıştır. Bu bölgelere Utah, Omaha, Gold, Juno ve Sword kod adları verilmişti. 6 Haziran 1944 sabahı 5:55'de başlayan deniz ve hava bombardımanıyla çıkarma başlamış oldu. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Müttefik kayıplarının en yüksek olduğu çıkarma bölgesi Omaha kumsalıdır. Diğer çıkarma bölgelerinde de, sert bir direnişle karşılaşılmasına rağmen ilerleme sağlanmış, yeterli derinliği olan köprü başları oluşturulmuştu. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|26 Haziran] [|1944] 'te yoğun çatışmalardan sonra Amerikalıların eline geçen Cherbourg, ibrenin artık müttefiklerden yana döndüğünün açık göstergesidir. Kuvvet üstünlüğü artık yerine oturmuş, işlemeye başlamaktadır. Amerikan savaş sanayi Avrupa topraklarına oluk oluk akmaktadır. Cherbourg gibi derin bir liman, büyük teknelerin bile yanaşıp yüklerini boşaltmaları için uygundur. Müttefikler için böyle bir liman, tüm kan dolaşımının ana atardamarıdır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">General Bradley’in Normandiya’daki ordular grubuna bağlı 3. Ordu’nun komutasına [|1 Ağustos] [|1944] ’de General Patton atanır. [|Patton], müttefik ilerlemesi yönünden yeni bir soluk getirecektir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Hitler'in giriştiği birkaç karşı taarruz ise ağır kayıplarla sonuçlanmış, başarısız girişimler olarak kalmıştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">"Market Garden" ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Market Garden Operasyonu **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">, (17 Eylül – 25 Eylül 1944) **II. Dünya Savaşı** sırasında, [|Amerika Birleşik Devletleri] ve [|İngiltere] ortak güçlerinin [|Belçika] üzerinden [|Almanya] 'ya girmesini amaçlayan operasyondur. Alman birliklerinin düzenli geri çekilişi nedeniyle taktik Alman galibiyeti sağlamıştır. Amerikalılar büyük kayıplar vermelerine rağmen Belçika'yı ele geçirmişlerdir. Ancak Hollanda'ya yönelik harekat Arnheim'daki Alman karşı saldırısı nedeniyle sonuçsuz kalmıştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Lamberjack Harekâtı ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Müttefikler'in planları nisan ayından önce [|Ren Nehri] 'ni geçmeyi öngörmemektedir. Fakat [|7 Mart] 'ta [|Remagen] yakınında [|Ludendorff] Köprüsü sağlam olarak ele geçirilince iş değişir. Tam hızla bu köprüden Ren’i geçerler. Bu savaşın gidişatını değiştirecek bir olanaktır.Müttefik tank ve topları, motorize birlikleri, [|Bonn] 'un dolayısıyla [|Ruhr] sanayi bölgesinin hemen güneyinden bu su kanalını geçmeye başlamıştır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Patton], [|29 Mart] [|1945] 'de [|Frankfurt] 'u alır, [|12 Nisan] 'da [|Amerikan] 9. Ordusu, [|Magdeburg] yakınlarında [|Elbe nehrini] geçer. Artık [|Berlin] 'e 80 km. kalmıştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Avrupa'da Savaşın Sonu ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1945 yılında [|Köln] şehrinin % 90´ı harabeye dönüşmüştü. Şehirde ayakta kalabilen ender binalardan birisi de sol üstte bulunan [|Köln Katedrali] ´dir. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Winston Churchill], [|Franklin D. Roosevelt] ve [|Joseph Stalin] 1945'te [|Yalta Konferansında]. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|"Katyusha"] roketatar (Berlin, Nisan 1945) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Teslim belgesini imzalayan [|Wilhelm Keitel] ( [|8 Mayıs] [|1945], [|Karlshorst, Berlin] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Almanyanın toprak kayıbı (Oder-Neisse hattı) **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Berlin ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1945 yılı başlarından itibaren Alman orduları gerek Batı'da Amerikan ve İngiliz orduları karşısında, gerek Doğu'da Kızıl Ordu karşısında gerilemeye devam etmektedir. Ocak ayında Amerikan birlikleri Arden bölgesini ele geçirirken Kızıl Ordu da Vistül nehrine dayanır. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Mart ayında Müttefik kuvvetler Ren nehrini geçerek Alman topraklarında ilerlerken Kızıl Ordu da ilerlemesini sürdürür. Nisan ayı ise Nazi yönetiminin sonu olmuştur. [|23 Nisan] [|1945] de Ruslar Berlin'e girmiş, [|30 Nisan] [|1945] 'de ise Hitler intihar etmiştir. Almanlar, yarım milyona yakın bir kuvvetle Berlin'i 2 Mayıs 1945'e kadar savunsalar da, yoğun Rus taarruzları karşısında 150 bin kayıpla kenti kaybederler. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Oder-Neisse Hattı ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Yalta Konferansı] 'nda (Şubat 1945) üç büyük Müttefik devlet ( [|Büyük Britanya], [|SSCB] ve [|ABD] ) Polonya'nın SSCB ile sınırını batıya doğru, yaklaşık [|Curzon Hattı] 'na kadar çekmeyi kararlaştırdı. Bu düzenlemenin Polonya için yol açtığı toprak kaybı ise batıdaki sınırın [|Almanya] 'nın zararına olarak batı yönünde kaydırılmasıyla karşılandı. [|Josef Stalin] Yalta'da, [|Baltık Denizindeki] [|Świnoujście] 'den (Swinemünde) güneye doğru uzanarak [|Szczecin] 'in batısından geçen, daha sonra [|Frankfurt (Oder)] 'ın güneyinde [|Neisse (Nysa Łużycka) Nehri] ile birleştiği noktaya kadar [|Oder Nehrini] (Odra) izleyen, ardından Neisse Nehri boyunca [|Zittau] yakınındaki [|Çekoslovakya] sınırına kadar uzanan Oder-Neisse Hattı'nın sınır kabul edilmesini istedi. Stalin böylece 1939'da (Alman-Sovyet Antlaşması) işgal ettiği ve geri vermek istemediği Curzon Hattının doğusundaki topraklarını yitiren Polonya'nın bu kaybına karşılık bir ödün vermeyi düşünüyordu. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ama yeni sınırın tam olarak nereden geçeceği konusunda Batılı Müttefikler ile SSCB arasında anlaşmazlık çıktı. ABD ile Büyük Britanya böyle bir düzenlemenin yalnızca çok sayıda [|Almanın] yer değiştirmesine yol açmakla kalmayacağını (Polonya'ya bırakılan topraklarda o sırada 5 milyon Alman yaşıyordu), aynı zamanda gelecekte Almanya'yı kayıplarını geri istemeye yönelteceğini, böylece kalıcı bir barışın kurulmasını önleyeceğini öne sürdü. Onların önerdiği sınır çizgisi Oder Nehri boyunca uzanıyor, sonra [|Wrocław] (Breslau) ile [|Opole] arasındaki bir noktada Oder ile birleşen bir başka Neisse Nehrini (Glatzer Neisse ya da Nysa Kłodzka) izliyordu. Anlaşmazlık nedeniyle Almanya-Polonya sınırı konusunda Yalta'da bir karara varılamadı. Ancak Batılı müttefikler bu hattı “barış konferansına kadar geçici sınır” olarak kabul etmeye razı oldular (Potsdam, 1945). <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Temmuz-Ağustos 1945'te [|Potsdam Konferansı] toplandığında, Sovyet ordusu Oder-Neisse Hattı'nın doğusundaki bütün toprakları işgal etmiş ve bu bölgede Sovyet yanlısı geçici bir Polonya yönetimi oluşturulmuş bulunuyordu. ABD ve Büyük Britanya bu tek yanlı hareketi şiddetle protesto etmekle birlikte oldubittiyi kabul ederek, SSCB'ye bırakılan [|Doğu Prusya] 'nın kuzey kesimi dışında, Oder-Neisse Hattı'nın doğusundaki bütün bölgenin Polonya'nın denetimine verilmesini onayladı. Potsdam Konferansı'nda ayrıca bölgedeki Almanların Polonyalılarca Almanya'ya gönderilmesine izin verildi. Ama Polonya-Almanya sınırının nihai olarak gelecekte toplanacak bir barış konferansında çizilmesi kararlaştırıldı. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Nazi Almanyası'nın Teslimiyeti ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|7 Mayıs] [|1945] günü General Jodl, Almanya'nın teslim belgesini imzaladı. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Görüntüler **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Almanya'nın teslim töreni] [|Moskova'da Kızıl Ordu'nun Zafer Şenliği] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Japonya'nın teslim olması ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Filipin Denizi Savaşında düşürülen Japon uçağı <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Çin-Japon Savaşı] ve [|Pasifik Cephesi] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|USS //Franklin//] uçak gemisi [|19 Mart] [|2008] sabah saat 07.08'de Japon 5. Hava Filosu 762. Deniz Hava birliğine bağlı [|bombardıman uçağı] [|"Ginga"] tarafından bombalandı. (2.600 kişilik mürettebattan 762'si öldü ve 265'i yaralandı.) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|USS //Bunker Hill//] uçak gemisi 30 saniye içinde iki [|Japon] [|kamikaze] tarafından [|Kyūshū] yakınında [|11 Mayıs] [|1945] 'de vuruldu. (2.600 kişilik mürettebattan 346'sı öldü, 43'ü kayboldu ve 264'ü yaralandı.) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Atom bombası [|Little Boy] 'un patlamasından meydana gelen mantar şeklindeki bulut ( [|6 Ağustos] [|1945] saat 08.15, [|Hiroşima] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Atom bombası [|Fat Man] 'nın patlamasından meydana gelen mantar şeklindeki bulut ( [|9 Ağustos] [|1945] saat 11.02 [|Nagasaki] ) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Japonya, Tokyo Limanındaki [|USS //Missouri//] gemisinde teslim oluyor. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">"Kamikaze" ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Kamikaze Japonların özel bir bombalama stilidir.Bu bombalama stili uçağın yakıtla doldurulup dayanabileceği müddetçe savaştıktan sonra düşmana verebileceği en büyük zararın oluşması için gerekli stratejik yere kendini bırakmasıdır. II. Dünya Savaşı sırasında Japon Donanma Komutanlığı bu şekilde birçok savaş gemisine hasar vermiş ya da batırmıştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Leyte Körfezi Iwo Jima ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Iwo Jima Savaşı **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> (Japonca: 硫黄島の戦い <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> Iwo Tō no tatakai / Iwo Jima no tatakai, İngilizce: Battle of Iwo Jima), 16 Şubat 1945 - 26 Mart 1945 tarihlerinde Pasifik Okyanusunda bulunan Iwo Jima adlı küçük bir adada Japon İmparatorluğu ile Amerika Birleşik Devletleri arasında meydana gelen çatışmadır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Okinawa Savaşı ** **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Okinawa Savaşı **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> (Japonca: 沖縄戦 <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> Okinawa Sen), Pasifik Savaşı'nın son aşamasında [|1945] yılında Okinawa Adalarına çıkarma yapan [|Amerika Birleşik Devletleri] ile Japon İmparatorluğu arasında meydana gelen savaştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 18px;">Atom Bombaları ** <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Japonya, kendi adasına kadar geri çekilmek zorunda kalmasına, yoğun stratejik bombardımana karşın direnmesini sürdürmektedir. ABD başkanı [|Truman], Pasifik'teki savaşı bir an önce bitirebilmek için atom bombası kullanmaya karar verildiğini açıklar. [|6 Ağustos] [|1945] 'de [|Hiroşima], [|9 Ağustos] [|1945] 'de ise [|Nagasaki] kentleri atom bombasıyla vurulur. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|14 Ağustos] [|1945] 'te Japonya, kayıtsız şartsız teslim olmayı kabul etmiştir. Japonya'nın teslim belgesi ise 2 Eylül 1945'de USS Missouri savaş gemisinde imzalanmıştır. **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Görüntüler **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Missouri savaş gemisinde Japonya'nın teslim töreni] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Kayıplar **
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Japonya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">: [|I. Dünya Savaşı] sonunda Almanya'nın [|Uzak Doğu] sömürgeleri Japonya'ya verilmişti. Üstelik [|Çin] 'in bir bölümü de Japonya'nın hakimiyetindeydi. Ancak bu kadar sömürge bile hızla sanayileşen ve büyüyen Japon ekonomisini doyuramıyordu. Ekonomik çıkarlar için [|ABD] ile yakınlaşan Japonya, savaşın patlak vermesi ile Almanya'ya yakınlaşmıştır. [|Pearl Harbor Saldırısı] ile kesin olarak savaşa girmiştir.
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|ABD] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">: Savaşın başında tarafsız kalan ABD, sonraları Fransa ve Birleşik Krallık'a silah yardımı yapmıştır. Japonya tarafından Pearl Harbor'da saldırıya uğramış ve kesin olarak savaşa girmiştir. ABD'nin savaşa gimesi ve Almanların Sovyetler Birliği'ni istila etmesi savaşın seyrini değiştirmiş, Almanya genişleme politikası yerine var olan sınırlarını koruma politikasını uygulamıştır.
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Sovyetler Birliği] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">: [|I. Dünya Savaşı] 'ndan sonra batı yerine Orta Asya'ya yönelik politikalar izlemiştir. Zengin petrol rezervleri sayesinde savaşta lojistik ve teknoloji alanlarında en güçlü devletlerden biri olmuştur. Almanya ile saldırmazlık anlaşması yapmasına rağmen Alman istilasına uğramıştır. Almanlar'ın bu istilası ve SSCB'ye karşı aldığı yenilgiler II. Dünya Savaşı'nın seyrini değiştirmiştir.
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Birleşik Krallık] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">: [|Adolf Hitler] tarafından Avrupa'daki tek rakip olarak görülen Birleşik Krallık, Almanya'nın Avrupa'nın tamamına yayılmasını önlemiştir. ABD tarafından sürekli mühimmatla desteklenen Birleşik Krallık, ABD'nin savaşa girmesine kadar özellikle [|Kraliyet Hava Kuvvetleri] ile ön plana çıkmış, Orta Avrupa'da kesin bir hava hakimiyeti sağlamıştır. ABD'nin savaşa girmesiyle birlikte kara kuvvetleriyle ön plana çıkan Birleşik Krallık, II. Dünya Savaşı'nın en büyük aktörü olmuştur.
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|İtalya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">: [|I. Dünya Savaşı] 'ndan istediğini alamayan İtalya dar bir sömürge alanıyla sanayisini beslemeye çalışıyordu. Ayrıca I. Dünya Savaşı'nda [|İtilaf devletleri] ile görüş ayrılığına düşen İtalya, [|Mussolini] 'nin faşist politikaları nedeniyle Avrupa'da sorun teşkil ediyordu. İtalya'nın eski [|Roma İmparatorluğu] gibi güçlü bir devlet olmasını isteyen Mussolini, Almanya ile yakınlaşarak Mihver devletler blokunda savaşa girmiştir. İtalya; Kuzey Afrika ve Balkanlar'da ilerlemiştir.
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Bismarck]
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Japon Denizaltı I-12'nin Avrupa ziyareti]
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ülke ** || **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Nüfus (1939) **  ||  **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ölü (Asker) **  ||  **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ölü (Sivil) **  ||  **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ölü (Yahudi Soykırımı) **  ||  **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Toplam **  ||  **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1939 nüfusunagöre kayıp oranı **  ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Arnavutluk] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[1]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.073.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">28.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">28.200   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2,63%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Avustralya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[2]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">6.998.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">39.400   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">700   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">40.100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,57%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Avusturya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[3]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">6.653.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">40.500   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">65.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">105.500   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1,59%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Belçika] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[4]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">8.387.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">12.100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">49.600   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">24.400   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">86.100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1,02%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Brezilya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[5]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">40.289.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,00%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Bulgaristan] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[6]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">6.458.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">22.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">25.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,38%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Burma] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[7]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">16.119.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">22.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">250.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">272.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1,16%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Kanada] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[8]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">11.267.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">45.300   ||   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">45.300   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,40%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Çin] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[9]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">517.569.531   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3.800.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">16.200.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">20.000.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3,86%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Kuba] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[10]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4.235.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,00%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Çekoslovakya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[11]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">15.300.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">25.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">43.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">277.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">345.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2,25%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Danimarka] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[12]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3.795.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3.200   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,08%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Estonya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[13]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.134.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">40.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">41.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3,62%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Etiyopya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[14]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">17.700.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">5.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">95.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,6%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Finlandiya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[15]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3.700.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">95.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">97.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2,62%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Fransa] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[16]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">41.700.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">217.600   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">267.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">83.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">567.600   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1,36%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Hindiçin] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[17]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">24.600.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4,07%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Almanya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[18]] [|[19]] [|[20]] [|[21]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">69.623.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">5.533.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.600.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">160.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">7.293.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">10,47%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Yunanistan] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[22]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">7.222.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">20.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">220.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">71.300   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">311.300   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4,31%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Macaristan] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[23]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">9.129.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">300.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">80.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">580.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">6,35%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|İzlanda] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[24]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">119.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,17%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Hindistan] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[25]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">378.000.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">87.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.500.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.587.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,42%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Endonezya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[26]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">69.435.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4.000.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4.000.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">5,76%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|İran] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[27]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">14.340.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200   ||   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,00%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Irak] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[28]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3.698.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000   ||   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,03%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Irlanda] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[29]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.960.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,00%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|İtalya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[30]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">44.394.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">301.400   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">145.100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">8.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">454.500   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1,02%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Japonya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[31]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">71.380.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.100.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">580.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.680.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3,75%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Kore] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[32]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">23.400.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">378.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">378.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1,6%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Letonya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[33]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.995.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">147.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">80.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">227.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">11,38%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Litvanya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[34]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.575.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">212.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">141.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">353.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">13,71%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Lüksemburg] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[35]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">295.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.300   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">700   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,68%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Malezya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[36]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4.391.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2,28%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Malta] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[37]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">269.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.500   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.500   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,56%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Meksika] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[38]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">19.320.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,00%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Moğolistan] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[39]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">819.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">300   ||   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">300   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,04%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Hollanda] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[40]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">8.729.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">15.800   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">124.500   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">106.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">246.300   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2,82%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Newfoundland ve Labrador] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[41]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">300.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,37%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Yeni Zelanda] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[42]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.629.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">11.900   ||   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">11.900   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,67%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Norveç] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[43]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.945.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">5.800   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">700   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">9.500   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,32%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Filipinler] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[44]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">16.000.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">57.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">90.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">147.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,92%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Pasifik] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[45]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.900.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">57.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">57.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3,00%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Polonya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[46]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">34.849.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">160.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.440.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3.000.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">5.600.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">16,07%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Doğu Timor] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[47]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">500.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">55.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">55.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">11,00%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Romanya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[48]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">19.934.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">300.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">64.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">469.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">833.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4,22%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Singapur] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[49]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">728.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">50.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">50.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">6,87%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Güney Afrika] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[50]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">10.160.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">11.900   ||   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">11.900   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,12%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Sovyetler Birliği] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[51]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">168.500.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">10.700.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">11.400.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.000.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">23.100.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">13,71%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|İspanya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[52]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">25.637.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4.500   ||   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4.500   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,02%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|İsveç] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[53]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">6.341.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">200   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2.200   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,03%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|İsviçre] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[54]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">4.210.000   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">100   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,00%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Tayland] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[55]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">15.023.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">5.600   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">300   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">5.900   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,04%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Britanya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[56]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">47.760.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">382.600   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">67.800   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">450.400   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,94%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|ABD] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[57]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">131.028.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">416.800   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.700   ||   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">418.500   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">0,32%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> [|Yugoslavya] **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 13px;"> [|[58]]   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">15.400.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">446.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">514.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">67.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.027.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">6,67%   ||
 * **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Toplam ** || <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">1.991.913.000   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">25.173.700   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">41.830.600   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">5.754.400   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">72.758.900   ||  <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">3,71%   ||

FOTORAFLAR





VİDEO

media type="youtube" key="10odfCSuhP0" height="347" width="394"media type="youtube" key="Eh7orZTPD7Y" height="349" width="425"

**<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Kaynakça **<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Dünya Savaşlarının Perde Arkası - Belgesel <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">HAKAN BİLGİN <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">2010010403023 <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLİĞİ
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Hitler'in Generalleri Konuşuyor] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">, 2 Cilt / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Liddel Hart] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kastaş Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Bir Askerin Anıları] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">, 2 cilt / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Heinz Guderian] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kastaş Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|İkinci Dünya Savaşı] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">, 2 cilt / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|İbrahim Artuç] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kastaş Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|20. Yüzyıl Savaşları] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">, 2 cilt / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Mehmet Tanju Adad] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kastaş Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Panzer Birlikleri] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / K.J. Macksey / Kastaş Yayınları
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kitle Savaşının Ustası Mareşal Jukov] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Geogoriy K. Jukov] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / Kastaş Yayınları
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Siyasi Tarih] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Oral Sander] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|İmge Kitapevi]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|En Uzun Gün] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / C.Ryan / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kastaş Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Nazi İmparatorluğu] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">, 3 cilt / W.L.Shirer / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|İnkılap Kitapevi]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Çöl Tilkisi Rommel] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / P. Carell / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kastaş Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Strateji Dolaylı Tutum] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / Liddell Hart / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Doruk Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|II. Dünya Savaşı Tarihi] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">, 2 cilt / Liddell Hart / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|YKB Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Normandiya Çıkarmasının Perde Arkası] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / H. Speidel / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kastaş Yayınları]
 * <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Hitler ve İkinci Dünya Harbinin Kaderi] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|İbrahim Artuç] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> / <span style="color: windowtext; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[|Kastaş Yayınları]